Saturday, April 8, 2017

උපන්දින ඡායාරූප තුළින් මතුවූ මරණයේ සෙවණැල්ල Shadow of Death seen through the Lenses of Birthday Photography

මා පළමුවරට  මේ ඡායාරූප දුටුවේ මීට වසර 25කට පමණ පෙර නිව්ස්වීක් සඟරාවකිනුයි. ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ "අවසන් විසඳුම" ගැන අසා තිබුනත් යුරෝපීය යුදෙව්වන් මුහුණ දුන් ඛේදවාචකය එතරම් ප්‍රබල ආකාරයකින් මා ඊට පෙර දැක තිබුනේ නැහැ. ස්පීල්බර්ග් ෂීන්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් නිර්මාණය කරන්නටද පෙර දුටු මේ ඡායාරූප හොලෝකෝස්ට් ගැන නොමැකෙන මතකයක් මා තුළ රැඳවීමට සමත් වුනා. 

වීදි කොනක කුසගින්නේ මිය යමින් සිටින කුඩා දැරියක් 
ඒ 1941 වසරයි. පෝලන්තයේ  වර්සාවා හි රාජකාරියේ නියුතු ජර්මානු භටයෙකු වූ හයින්ස් ජෝස්ට් තම උපන්දිනය සැමරීම සඳහා අපූර්ව කාර්යයකට අත ගැසුවා. එනම් ඒ වනවිට නට්සි හමුදා මඟින් පෝලන්ත යුදෙව්වන් 50,000 ක් පමණ ගාල් කර තිබූ වර්සාවා මුඩුක්කුවට ගොස් එහි ඡායාරූප ගැනීමයි. ඔහු ඒ සඳහා පෙළඹුනේ කුමක් නිසාද යන්න අද දක්වාත් අනාවරණය වී නැහැ. එහෙත් ඔහුගේ හද කම්පාකරවන ඡායාරූප නට්සීන් යටතේ යුදෙව්වන් මුහුණ දුන් ඛේදවාචකය කාලයේ බාධකයන් පරයමින් අප වෙත දක්වනවා.












Friday, March 17, 2017

2001 ගැන මතකය Remembering 2001

1991 දී පමණ අපේ පාසලට අල්ලපු වත්තේ ඇති පාසලේ එම වසරේ මහපොළ සැනකෙළිය පවත්වන ලදී. ඒ වන විට පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයටවත් වාඩිඩී නොසිටි මම දැඩිව පොත් කියවීමට ඇබ්බැහිව සිටියෙමි. රොබින් හුඩ්, ග්‍රිම් කතාවලින් පටන්ගෙන සීයාගේ පොත් අල්මාරියේ තිබූ පැරණි ඉතිහාස පොත් දක්වා අසුවන හැමෙකක්ම කැවිලි කමින් කියවීම එකල මගේ විනෝදාංශයක් වීම. ඉදින් මේ මහපොළ සැනෙකෙලියට ගිය  මගේත් මා කැටුව ගිය මා වැනිම පොත් කාවෙක් වූ මගේ පියාගේත් ප්‍රධාන බලාපොරොත්තුවක් වූයේ හොඳ පොත් ටිකක් මිලදී ගැනීමය.  මගේ පියා හඳුනන අයෙකුගේ දියණියක විසින් අලුතින්ම ආරම්භ කරන ලද කුඩා පොත්හලකට  (අද එය දිවයිනේ ප්‍රධාන නගර කිහිපයක විහිදුනු දැවැන්ත පොත් සමාගමකි) ගොඩවැදුනු විට මගේ නෙත ගැටුනේ  මා හට අහම්බෙන් ලැබුනු විදුසර කලාපයක මුල් වරට දුටු එස් එම් බන්දුසීලයන් විසින්  2001 අභ්‍යවකාශ වීර චාරිකාව ලෙස සිංහලට නගන ලද ආතර් සී ක්ලාක්ගේ 2001 Space Odyssey පොතයි. එහි පිට කවරයේ අඩංගු විස්තරය කියවූ මම කුතුහලයට පත්වීමි. එම නිසාම ඒ වන විට පාස‍ලේ විද්‍යා විෂය හැදෑරීමටවත් පටන් ගෙන නොතිබුනත් කුතුහලය නිසාම එම පොත පියාට කියා මිලදී ගතිමි.

 වහ වහා කියවීමට ගත්තත් මගේ මඳ දැනුම නිසා සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීම නම් අපහසු විය. එමෙන්ම පොතේ මුල් පිටු කිහිපයෙන්ම ම‍ගේ ආගමික විශ්වාස වලටද සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ මත ඉදිරිපත් වි තිබීම මගේ සිත් වේදනාවටද හේතුවිය. 2001 සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීමට මා හට වසර කිහිපයක්ම ගතවීය. මගේ විශ්වාසයන් උඩු යටිකුරු කළත් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ලෝකයට මා හඳුන්වා දුන්නේ ඒ නවකතාවයි. 

පොතට පදනම් වූ චිත්‍රපටය මා මුල්වරට දුටුවේ අපේ පාසලේ 1995 දී පමණ පැවති විද්‍යා ප්‍රදර්ශනයකදී විය යුතුය. බාල වී එච් එස් ‍පිටපතක් ඔස්සේ විකාශය වූ එය කිසිසේත් මගේ සිත් ගැනීමට අසමත් විය. ඉන්පසු 2006 දී පමණ නැවතත් වරක් ඩී වී ඩී පිටපතක් ඔස්සේ නැරඹුවත් අතිශයින්ම නීරස වීම නිසා බැලීම අත් හැර දැමීමි. මේ අතර කාලයේදී 2001 චිත්‍රපටය ගැන ලිපියක් කියවීමට ලැබිනි. චිත්‍රපටය නැවතත් වරක් ඉවසීමෙන් නැරඹීමට පෙළඹවූයේ එම ලිපියයි.  එවර නම් චිත්‍රපටය නිසි පරිදි රස විඳීමට මට හැකි විය. ස්ට්‍රවූස්ගේ Thus Spake Zarathustra සංගීත ඛණ්ඩයෙන් ඇරඹී සඳ දකින්නා අද්භූත පාෂානයේ බලපෑමෙන් ආයුධ භාවිතයට ඉගෙන ගැනීම මඟින් මානව පරිණාමය නව දිශාවකට යොමු කළ තැනේ සිට  ඩේවිඩ් බෝමන් තාරකා දරුවෙක් ලෙස යළි උපත ලබන අවස්ථාව දක්වා සමවැදී නැරඹූවෙමි. එය සිනමා ඉතිහාසයේ දැඩි අවධානයකට ලක්වූ චිත්‍රපටයක් වන්නේ මන්ද යන්න එවිට පැහැදිලි වේ. 

 න්‍යෂ්ඨික යුද්ධය පිළිබඳ විශිෂ්ඨ පැරඩියක්වූ ඩොක්ට ස්ට්‍රේන්ජ්ලව් නිපදවීමෙන් පසු මිනිසා හා විශ්වය සමඟ සබඳතාව ගැන චිත්‍රපටයක් නිපදවීමට ස්ටැන්ලි කුබ්රික් හට අවශ්‍ය විය. මේ ගැන කොළොම්බියා සමාගමේ විධායකයන් හට දැන්වූ විට "ගහක් උඩ ඉන්න හුදෙකලා පිස්සෙක් " වැනි අයෙක් ලියූ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ගැන කුබ්රික් හට අසන්නට ලැබිනි.  මේ පිස්සා ලෙස හැඳින්වූයේ එවකට ලංකාවේ ස්ථිර පදිංචියට පැමිණි ආතර් සී ක්ලාක් පිළිබඳවයි. නිව්යෝක් නුවරදී 1964 දී ක්ලාක් හමුවූ කුබ්රික් ඔහුගේ කෙටිකතා දෙකක් ඇසුරින් (Sentinel, Dawn of Man) 2001 චිත්‍රපටය සඳහා මූලික තිර රචනය සම්පාදනය කළේය. 2001 නවකතාව හා චිත්‍රපටය සමාන්තර ව ගොඩනැගුනත් මේ දෙක අතර යම් යම් වෙනස්කම්ද විය. උදාහරණයකට ටයිකෝ චුම්බක අනියමයේ කාර්යභාරය ගැන නවකතාව විශේෂිතව දක්වතත් චිත්‍රපටය මඟින් එය ප්‍රේක්ෂකයාගේ අර්ථ නිරූපණයට බාර කොට ඇත.
ක්ලාක්  හා කුබ්රික් 



ටැබ් නිර්මාණයට වසර 40කට පෙර කුබ්රික්ගේ පරිකල්පනය 

 මිනිසා හඳ මත පා තැබීමටත් පෙර අභ්‍යවකාශ පරම්පාරවක් ගැන අපේක්ෂාවෙන් නිර්මාණය කරන ලද 2001 චිත්‍රපටය ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ගේ විශිෂ්ඨ පරිකල්පන හැකියාව පිළිබඳ හොඳම උදාහරණයක්.අද අප එදිනෙදා භාවිතා කරන ටැබ් වැනි උපාංග අවුරුදු 40කටත් වඩා ඉහතදී කුබ්රික්ගේ පරිකල්පනයට හසුවූ අයුරු විස්මය ජනකය.  පසුකාලීන හොලිවුඩ් සිනමාකරුවන් වූ ස්ටීවන් ස්පීල්බර්ග් හා ජෝජ් ලූකස් හට මෙන්ම මෑතකදී ඉන්ටස්ටෙලර් චිත්‍රපටය නිර්මාණය කළ ක්‍රිස්ටෝපර් නෝලන් හටද 2001 ආභාෂයක් විය. ස්පීල්බර්ග් වරක් පැවසූවේ "අපේ පරම්පරාවේ මහා පිපිරුම මේ චිත්‍රපටය" බවයි. අභ්‍යවකාශ තරණය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් යථාර්තවාදී චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමටද 2001 විශාල බලපෑමක් සිදු කළේය.  

Wednesday, January 18, 2017

සමාරා හි හමුවීම The Appointment in Samarra


“ බැග්ඩෑඩයේ වෙළෙන්දෙක් තම සේවකයාව ආහාර පාන මිළදී ගැනීම සඳහා වෙළඳපොළට යැවීය. එහෙත් මඳ වේලාවකින් සේවකයා සුදුමැලිවී බියෙන් වෙව්ලමින් ආපසු පැමිණ මෙසේ පැවසීය;



 “ ස්වාමිනී, මා වෙළඳ පොළේ සිටින විට කිසියම් කාන්තාවක් මගේ ඇගේ හැපුනා - මා ඇය දෙස ආපසු හැරී බැලූ විට මා දුටුවේ ඒ මරණය බවයි. ඇය මා දෙස බලා තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් දැක්වූවා. දැන් ඔබේ අසු මට ලබා දෙන්න. මම මේ නගරයෙන් පලා ගොස් මගේ ඉරණම මඟහරවා ගන්නම්. මම සමාරා නගරයට යන්නම්. එවිට මරණයට මා හමුනොවනු ඇති“ වෙළෙන්දා තම සේවකයා හට සිය අසු ලබාදුන් අතර, සේවකයාද අසු පිට නැඟී හැකිතාක් වේගයෙන් බැග්ඩෑඩයෙන්  ඉවතට අසු පන්නාගෙන ගියේය. 

ඉන්පසු වෙළෙන්දාද වෙළඳ පොළට පැමිණි අතර සෙනඟ අතර  මා සිටිනු දුටීය. ඔහු මා වෙතට පැමිණ මෙසේ විමසීය “ අද උදේ මගේ සේවකයා හට  ඔබ  තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් කළේ ඇයි? “

“ ඒ තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් නෙවේ“ මම පැවසීමි. “ එය මගේ  විමතිය හේතුකොට ඇතිවූ කලබලය නිසා සිදුවූවක් පමණයි. මම ඉතාමත් පුදුමයට පත්වුනා ඔහුව බැග්ඩෑඩයේ දක්නට ලැබීම ගැන. ඒ මන්ද යත් අද රාත්‍රියේ  මා හට ඔහු සමඟ හමුවීමක් තිබෙනවා සමාරා නුවරදී 

පුරාණ මෙසපොතේමියානු කතාවක් (ඉංගිරිසි නවකතාකරු) සමර්සෙට් මෝම් විසින් නැවතත් පවසන අයුරු

Tuesday, December 20, 2016

පැරඩි කලාව Parodies

ඉංගිරිසියෙන් පැරඩියක් (parody) ලෙස හඳුන්වන්නේ කිසියම් සත්‍ය පුද්ගලයෙකු, සිදුවීමක් හෝ නිර්මාණයක් උපහාසයට ලක්කිරීමකි.  මෙවැනි වූ පැරඩි සඳහා යුරෝපයේ පුනුරුද යුගය දක්වාම ඉතිහාසයක් තිබේ. ප්‍රාංසුවා රාබේල් ගේ “ගාර්ගැන්ටුවා හා ෆැන්ටා ගෘෘවල්“ වැනි ප්‍රබන්ධ මේ ගණයට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය. කෙසේ වුවත් 20 වන සියවසේ ඉංගිරිසි බසින් ප්‍රකට වූ පැරඩි සඟරා කිහිපයක් ගැන සඳහන් කිරීම වටී. 

මුලින්ම මතකයට නැගෙන්නේ 1950 දශකයේ පමණ ආරම්භ වූ  MAD සඟරාවයි. ඇමරිකානු ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය, දේශපාලනය මෙන්ම සමාජයද සදය උපහාසයට ලක්කළ MAD සඟරා දැඩි ජනප්‍රියත්වයක් ලැබීය. ඇතැම් අවස්ථාවල එකම පිටුවේ රිපබ්ලිකන් හා ඩිමෝක්‍රටික් යන ඇමරිකානු ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකේම ප්‍රතිපත්ති විචේචනය කරන මෑඩ් සඟරාව ඇමරිකාවේ සංස්කෘතික ගැටුම්වල (culture wars)  ලිබරල් හා කන්සර්වේටිව් යන දෙපාර්ශ්වයේම සීමාන්තිකකම් සරල උපහාසයට හසු කරගැනීමට සමත් විය. මෑඩ් සඟරාවේ ප්‍රධාන සංකේතය වන්නේ විසිළු මුග්ධ ගැටවරයෙකුගේ මුහුණෙන් නිරූපණය වූ ඇල්ෆ්‍රඩ් ඊ නිව්මන්ය 
2016 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය Mad Max: Fury Road චිත්‍රපටය ඇසුරින් උපහාසයට ලක්කළ අයුරු 
ඇල්ෆ්‍රඩ් ඊ නිවුමන් ඔබාමා ලෙස 

මෙලෙසම ඇමරිකානු දේශපාලනය හා සමාජය උපහාසයට ලක්කරන තවත් සඟරාවක් වූයේ Onionය. බොහෝ දුරට ලිබරල් ස්ථාවරයක් දැරූ අනියන් මඟින් විචේචනයට හසු කෙරුනේ දක්ෂිණාංශික දේශපාලන ධාරාවයි. එමෙන්ම ඇමරිකානු සමාජයේ රැලි ආදියද එමඟින් උපහාසයට ලක්විය. බොහෝ විට ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් වැනි පුවත් සේවාවල ශෛලියට සමාන වන අයුරින් සැබෑ පුද්ගලයන්/සිදුවීම් පිළිබඳ උපහාසාත්මක පුවත් පළ කිරීම අනියන් හි තවත් උපක්‍රමයකි. 
09/11 ප්‍රහාරයෙන් පසු අනියන් පුවත්පතේ මුල් පිටුව 
පැරඩි චිත්‍රපට ගැනද හොලිවුඩයෙන් අසන්නට ලැබේ. උදාහරණයට රැම්බෝ වැනි ඒක පුද්ගල අැමරිකානු හමුදා උපහාසයට ලක්කළ චාලි ෂීන් රඟන හොට් ෂොට්ස් චිත්‍රපට හා හොරර් මාදිලියේ චිත්‍රපටවල පැරඩියක් වූ Scary Movie ගත හැක. 
ලංකාවේ සමාජ ජාල අවකාශයට පැරඩි එළඹෙන්නේ 2012 පමණ සමයේ සිට විය හැක. එම අවදියේ මූණු පොතේ දැඩි වර්ගවාදී රැල්ලක් පැතිර ගිය අවදියයි. ආදිවාසි වැද්දා නමින් යුතු මුණු පොත් පිටුවක් මඟින් මෙම වර්ගවාදී රැල්ලේ මූලික පදනමම උපහාසයට ලක්කිරීමට පටන්ගත්තේ පැරඩි ස්වරූපයෙනි. මුල් කාලයේ මෙය බෙහෙවින් සාර්ථක වූ බව වැද්දාට එරෙහි ව ජාතිකවාදි හා වර්ගවාදී පාර්ශ්වවලින් එල්ලවූ විචේචන මඟින් පැහැදිලි වේ. කෙසේ වුවත් මුල් කාලීන් ප්‍රමිතිය දිගටම පවත්වා ගැනීමට වැද්දා පිටුව සමත් වූයේ නැත - එයට හේතුව පිටු සංස්කාරකවරුන් වෙනස් වීම යැයි අනුමාන කරමි. එමෙන්ම එවක ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ගේ looney tunes නිසා ජනප්‍රිය වූ රාවණ මිත්‍යාව පැරඩිමය උපහාසයට ලක්කරමින් බිහිවූ “වර්ගපූර්ණිකාව“ එම කලාවේ පැහැදිලි උච්චස්ථානයක් පෙන්වන බව මගේ හැඟීමයි. 

වර්තමාන ලාංකික සමාජ ජාල අවකාශයේ මා දුටු හොඳම පැරඩි අඩවිය Newscurry විය හැක. ඉංගිරිසි බව නිර්මාණාත්මකව යොදා ගනිමින්  කාලීන දේශපාලනික හා සමාජ ප්‍රවාහයන් පැරඩිමය උපහාසයට ලක්කරන Newscurry අනියන් හෝ මෑඩ් වැනි අන්තර්ජාතික පැරඩි අඩවි සමඟ සලකා බැලුවද විශිෂ්ඨ බව මගේ හැඟීමයි. 
http://newscurry.co/

මේ අතර මූණු පොතේ විවිධ දේශපාලනමය අරමුණු සහිත පැරඩි පිටුද බහුලව දක්නට ලැබේ. මේවා ඇතැමක් පැරඩි පිටු පැරඩියට ලක්කරන ඒවා වීම විශේෂයකි ! මුදල් ලබන පක්ෂ ක්‍රියාකාරීන් විසින් මෙහෙයවන බවට සැක කළ හැකි මේවා සමහරක් සිංහල බොදුනුවා, ග්‍රීන් බ්ලඩ් ආදි ලෙස වේ. ප්‍රතිවාදී පිළට පක්ෂපාත බවක් මුලදී පෙන්වන මෙම පිටු සියුම් ලෙස එම ප්‍රතිවාදී පිළේ දේශපාලන නායකයන්ගේ ප්‍රතිරූප බිඳ හෙලීමට ක්‍රියාකරන අයුරු අපූරුය. අවාසනාවකට මෙන් සිංහල මූණු පොත් පරිශීලනය කරන්නන් වැඩි විචාරයකින් තොරව තම ටයිම්ලයින් එකේ දක්නට ලැබෙන දේ ෂෙයා කරන බවට හොඳම ූඋදාහරණය වන්නේ මේ පැරඩි පිටුවල පෝස්ටුද සැබෑ ලෙස ගෙන ලැබී ඇති ෂෙයා ගණන දුටු විටය. 

Tuesday, November 1, 2016

මා දුටු භීම සමය The Reign of Terror That I Saw

භීම සමය යනුවෙන් සාමාන්‍යෙයන් හැඳින්වෙනුයේ ප්‍රංස විප්ලව සමයේ 1793 සැප්තැම්බර්  සිට 1794 ජූලි දක්වා වාමාංශික රැඩිකල් ජැකොබින් පාර්ශ්වයේ මූලිකයන් වුනු මැක්සිම්ලියෑං රොබෙස්පියේර් හා ලුයී අන්තොයින් දි සේන්ට් ජස්ට් යන දෙමිතුරන් හා අනෙකුත් සගයන් විසින් වඩාත් මධ්‍යස්ථ මතධාරී ජිරොන්දවරුන්ට එරෙහිව ගෙන යන ලද භීෂණකාරී වැඩපිළිවෙලයි. මේ කාලය තුළදී “විප්ලවයේ සතුරන්“ ලෙස දහස් ගණනක් ගිලොටිනයට දිවි පූජා කරනවා.  කෙසේ වුවත් ලංකාවට සාපේක්ෂව අප භීම සමය ලෙස හඳුන්වන්නේ දේශප්‍රේමී ජාතික ව්‍යාපාරය හා ලංකා රජයේ හමුදා හා අතුරු හමුදා අතර ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සිදුවුනු 1988 -1989 යුගයයි. 

එම සමය ගැන නැවතත් මතකයට නැගුනේ W3 ලංකා හි පැරා සිය අත්දැකීම් ආශ්‍රෙයන් තැබූ සටහනක් කියවීමෙන්. භීෂණ සමය ආරම්භ වන කාලය වන විට මම  පාසලේ දෙක වසරේ උගන්නා ළමයෙක්.  රටේ නෛතික පාලනයට පිටතින් තවත් ආණ්ඩුවක් ක්‍රියාත්මක වන බව මටද දැනෙන්නට වැඩි කාලයක් ගත වූයේ නැහැ. විටින් විට නිවසට රාත්‍රි කාලයේ ලැබුනු රතු අකුරින් මුද්‍රිත පත්‍රිකා මඟින් විවිධ නියෝග දී තිබුනා. ඒ අතර එක් දවසක ගේට්ටු කණුවල ජවිපෙ විසින්ම සපයන ලද රතු කොඩියක් හා සුදු කොඩියක් එල්ලා සියලුම විදුලි පහන්ද නිවා දමන ලෙස නියෝගයක් මගේ මතකයට එනවා. මේ අතර දෙජවි මඟින් විශාල රතු අකුරින් ලියන ලද සටන් පාඨ කඩ බිත්තිවල උදාසන දැකීමට හැකිවුනා.  එමෙන්ම රාත්‍රිෙය් නිවසට එන දෙජවි ක්‍රියාකාරීන් වරක් එවක පැවති ඡන්දය (පළාත් සභාද ජනාධිපතිවරණය දැයි දැන් මතක නැහැ) වර්ජනය කරන ලෙස නියෝග කොට තිබුනා.  

ගමේ සිට දම්බොක්ක දුම්රිය ගේට්ටුව දක්වා පාරේ තැනින් තැන මංසන්ධිවල “ටයර් සෑයවල්“ලෙස හැඳින්වූ සමූහ ඝාතනයන් දක්නට ලැබීම එවක සාමාන්‍ය සිදුවීමක් වුනා. (  Necklacing යනුවෙන් හැඳින්වෙන මේ ඝාතන ක්‍රමය විනී මැන්ඩෙලා යටතේ අප්‍රිකානු ජාතික කොන්ග්‍රසයේ සන්නන්ධ අංශය වන Umkhonto we Sizwe විසින් සූලු ජාතික ඉන්කාතා පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරීන්ට එරෙහිව මුලින්ම යොදාගන්නා ලදී ). මස් පිළිස්සීමෙන් නැගෙන ගඳත් මැඩගෙන මේ ටයර් සෑයවල් දෙස අප බැලුවේ සෝකයකින් නොව කුතුහලයකින්. වැඩිහිටියන්ගේන් දැනගත් ඕපාදූප තවත් ලුණු ඇඹුල් සහිතව පාසැල් වෑන් රියේ මිතුරන් අතරද මේ කාලයේ මතුවූ අතුරු ඝාතන කණ්ඩායම් ගැන  වාද විවාද සිදුවුනා. ප්‍රා,  කොළ කොටි, කළු බළල්ලු ආදි විවිධ සංවිධාන ගැනත්  කළු අඳින එස් ටී එෆ් බලකාය ගැනත් සංවාද ඇතිවුනා. මේ අතර කුරුණෑගල නගරයේ (ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල විදුහලේ හැර) සියලුම ප්‍රධාන පෙලේ පාසල්වල වැඩිහිටි ශිෂ්‍යයන් එළියට බැස්සේ මුහුණු ලේන්සුවලින් ආවරණය කරගෙන පාසල් තාප්පවලම සටන් පාඨ ලියමින් හා රතිඥා පත්තු කරමින්. ඔවුන්ගේ විරෝධයට හේතුව  “ඉන්දියානු වඳුරු හමුදාව“ ගැන බවට ලාවට මතකයක් තිබේ. අපේ පාසලේද මේ තත්ත්වය පැන නැගුනෙන් පාසලෙන් දැනුවත් කිරීමක් අනුව පියා මා රැගෙන යාමට පැමිණියේ අයියලා අවහිර කොට තිබූ ප්‍රධාන ගේට්ටුවෙන් නොව යාබද පල්ලියේ තාප්පයෙන් පනිමිනි. 

 ජවිපෙ ඉලක්ක කරගත් ප්‍රා සංවිධානයේ පෝස්ටර් මේ වන විට තැනින් තැන දක්නට ලැබුනා. එමෙන්ම ගෝණි බිල්ලන් නම් පාවා දෙන්නන් පිරිසක් ගැනද වැඩිහිටියන් අතර කතාබහට ලක්වුවා. මේ සමයේ රූපවාහිනියේ විකාශය වූ ජනප්‍රිය කතාමාලාවක් වූයේ “නයිට් රයිඩර්“. මේ කතාංගය නැරඹිමට නොවැරදීම අපේ නිවසට පැමිණීමට ගමේ තරුණයෙක් පුරුදුව සිටියා. මේ අතර දිනක දහවල දී ගමේ එලිමහන් තැනකට සියලුම තරුණයන් රැස් කෙරූ පොලීසිය ගෝනි බිල්ලෙක්ද යොදා ගෙන ඒ අතර සිටි දෙජවි ක්‍රියාකාරීන් සෙවූ බව ආරංචි වූ අතර එහිදී අත්අඩංගුවට පත් තරුණයන් අතර  ලංකාවේ ජනප්‍රියම ගායිකාවකගේ ඥාතියෙක් වන මේ තරුණයාද සිට තිබෙනවා. ඉන්පසුව කිසිම දිනෙක ඔහු ගැන අසන්නට ලැබුවේ නැහැ. 

භීෂණ සමයේ අවසානය සනිටුහන් කළේ මගේ මතකයට අනුව රෝහණ විජේවීර විසින් රූපවාහිනියේ කරන ලද ප්‍රකාශය. අප දැක පුරුදු රැවුල වවාගත් අයෙක් වෙනුවට මුඩු මුහුණක් ඇති අයෙක් රූපවාහිනිය ඔස්සේ කොළයක් බලාගෙන බිඳුණු හඩින් ප්‍රකාශයක් කරනු මට යම්තම් මතයක් තිබේ. ඉන් පසු රට කෙමෙන් යහපත් අතට හැරිණි. කෙසේ වුවත් මේ කතා සියල්ල නැවත දිගහැරෙන්නේ ඉන් වසර 4කට පසු ජනාධිපති ප්‍රේමදාසට එරෙහි දෝෂාභියෝගයත් සමඟය. ජේ වී පී පත්තර ලෙස නම් කොට පියා විසින් බැලීමටවත් තහනම් කර තිබූ රාවය, යුක්තිය වැනි පත්තරවලින් මෙන්ම ලලිත් ගාමිණී පාර්ශ්වය පළ කළ “රාජාලියා“ නම් තාවකාලික පුවත්පතක් මඟින්ද භීම සමයේ අතුරු හමුදා වල ක්‍රියාකාරිත්වය හෙළිදරව් කරනු ලැබිනි. 

Wednesday, October 26, 2016

ලංකාවේ ද්‍රවිඩ ජනාවාස හා යාපනය රාජධානියේ ආරම්භය - කාර්තිගේසු ඉන්ද්‍රපාල Dravidian Settlements in Ceylon and the Beginnings of the Kingdom of Jaffna

 කාර්තිගේසු ඉන්ද්‍රපාල මහතා ගැන මම මුල්වරට ඇසුවේ මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වාගේ ලිපි තුළින්.  ඉන්ද්‍රපාල මහතා තම ආචාර්ය උපාධිය සඳහා වයස අවුරුදු 27 ක ශිෂ්‍යයෙක් වශයෙන් 1965 දී ලන්ඩන් සරසවියට ඉදිරිපත් කළ මුද්‍රිත පිටු 562 ක් සහිත  නිබන්ධනය වන Dravidian Settlements in Ceylon and the Beginnings of the Kingdom of Jaffna මා කියවීමට පෙළඹවූයේ ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටළුව හා බැඳුනු සුවිශේෂ කරුණුවලට යම් පිළිතුරක් එමඟින් ලබා ගැනීමට හැකියැයි සිතුනු බැවින්. 
කාර්තිගේසු ඉන්ද්‍රපාල මහතා

ඉන්ද්‍රපාල මහතාගේ නිබන්ධනයේ මා දුටු විශේෂත්වය වන්නේ ඉතාම තර්කාණුකූල කරුණු පැහැදිලි කිරීමයි. මෙහිදී මූලාශ්‍ර ලෙස සිංහලයන්ට සම්බන්ධ ‍ මහාවංස,ථූපවංසය,පූජාවලිය වැනි ග්‍රන්ථ මෙන්ම දෙමළ මූලාශ්‍ර ලෙස යාල්පාන වයිපමාලෙයි, Ancient Jaffna හා නැගෙනහිර පළාතට අදාළ ග්‍රන්ථද ඔහු යොදාගන්නවා - එසේ වුවත් මේ මූලාශ්‍ර පිළිබඳවද විචාරාත්මක විශ්ලේෂණයක් කිරීමෙන් පසු වඩාත් විශ්වාසදායි කොටස් පමණක් තම නිගමන සඳහා යොදාගැනීම ඔහුගේ වෘත්තීමයභාවය ගැන හොඳ ඉඟියක් සපයනවා. 
ලක්දිව මුල් කාලීන ද්‍රවිඩ ජනාවාස පිළිබඳ සාධක ඇති ස්ථාන 

සිය නිබන්ධනයේ ඉන්ද්‍රපාල මහතා ඉදිරිපත් කරන මූලික කරුණු හා නිගමන සැකෙවින් මෙසේයි : 

  • අනුරාධපුරයේ සිටම නගරබදව හා වරාය ආශ්‍රිතව කුඩා ද්‍රවිඩ ජනාවාස පැවත තිබෙනවා - බොහෝ විට දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ සංගම් වලට අයත් පවුල්, සිංහල රජවරුන්ට සේවය කළ ද්‍රවිඩ කුලී ‍හේවායන්, ද්‍රවිඩ පූජකයන් ආදීන් මේවායේ වාසය කොට තිබෙනවා. කෙසේ වුනත්‍ මොවුන් සලකා ඇත්තේ විදේශිකයන් ලෙස බව විවිධ සෙල්ලිපි ආදියෙන් පැහැදිලි වෙනවා. 
  • තරමක් හෝ දුරට ස්ථිර ද්‍රවිඩ ජනාවාස ඇතිවීමට පදනම ඇතිවන්නේ 11 වන සියවසේ රාජ රාජ හා රාජේන්ද්‍ර චෝළ යන නරපතීන්ගේ ආක්‍රමණත් සමඟයි. මේ ජනාවාස මන්නාරම, ත්‍රිකුණාමලය හා රජරට අවට බිහිවුවත් යාපනය අර්ධද්වීපයේ ඒ වන විටත් තිබී ඇත්තේ සිංහල බහුතරයක්. 
  • පොළොන්නරු යුගය වන විට තව තවත් මේ ද්‍රවිඩ ජනාවාස පුළුල් වනවා - කුලී හේවායන් හා විවිධ වෘත්තිකයන් වෙළඳුන් මේවාවල ජීවත් වනවා. දාගැබ්, විහාර ආදිය කරවීම සඳහා විවිධ නිර්මාණ ශිල්පීන්ද දකුණු ඉන්දියා‍වෙන් ගෙන් වීමේ ප්‍රවණතාවක් තිබී ඇතිබව පැවසෙනවා. එමෙන්ම මුල් වර‍ට පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් කයිට්ස් (ඌරාතොට) වරාය ආශ්‍රිතව වරාය නිලධාරීන්ට ආමන්ත්‍රණය කළ  සෙල්ලිපියක් ද්‍රවිඩ බසින් එම ප්‍රදේශයන් හමුවූ පැරණිතම අවස්ථාවක් ලෙස සැලකෙනවා. ඒ අනුව 12 වන සියවසේ මැද භාගය පමණ වන විට එම ප්‍රදේශයේ දෙමළ වෙළඳුන් මෙන්ම වරාය නිලධාරීන්ද සහිත දෙමළ ගහණයක් සිටි බව අනුමාන කළ හැකියි. එමෙන්ම ත්‍රිකුණාමලය, මඩකලපුව, මන්නාරම ආශ්‍රිතව ජනාවාස ඇතිවී තිබෙනවා. 
  • ලාංකිය ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් වන්නේ දෙමළ හා කේරළ කුලී හේවායන් 24000 ක් සමඟ කාලිංග මාඝ ගේ අාක්‍රමණයයි. මෙය පෙර ආක්‍රමණවලට වඩා වෙනස් වන්නේ සිංහල ජනතාවට හා බෞද්ධ විහාරස්ථාන, භීක්ෂූන්ට කරන ලද දැඩි හානිය නිසා. මේ ආක්‍රමණයත් සමඟ සිංහලයන් කෙමෙන් රජරට අත්හැර විශාල ලෙස දකුණට සංක්‍රමණය වීමත් සමඟ එවක සිංහල ප්‍රදේශවූ වර්තමාන වව්නියා, මුලතිව් ආදි දිස්ත්‍රික්කවල මාඝ සමඟ පැමිණි ද්‍රවිඩ කුලී හේවායන් මෙන්ම පසුව පැමිණි දකුණු ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයන් පදිංචි වීම ඇරඹීම මෙරට ස්ථිර හා විශාල දෙමළ ජනාවාස ඇතිවීමේ ආරම්භය ලෙස සැලකිය හැකියි. මෙහිදී සිංහලයන් සතුව තිබූ ඉඩම්,ගම්මාන බලහත්කාරයෙන්ම ද්‍රවිඩ ගම්බිම් බවට පත් වූ බව පැවසෙනවා. 
  • කෙසේ වුවත් යාපනය අර්ධද්වීපයේ තිබී ඇත්තේ මීට තරමක් වෙනස් ස්වභාවයක් - කාලාන්තරයක් තිස්සේ යාපනයට දෙමළ සංක්‍රමණියකයන් පැමිණියත් ඉහත කී ප්‍රදේශවල මෙන් නොව සාමකාමී සහජීවනයක් දෙමළ හා සිංහල ජනතාව අතර තිබෙන්නට ඇතැයි සැලකෙනවා - ඉන්පසු සිංහල ජනතාව යාපනයෙන් විස්ථාපනය එකවරම වාර්ගික සංහාරයක ස්වරූපයෙන් නොව ක්‍රමක්‍රමයෙන් - මේ සිංහලයන් බොහෝ විට දෙමළ ජනගහනයටම අන්තර්ග්‍රහණය වූවා විය හැකියි කාලයත් සමඟ. 
  • ඉහත කී ලෙස යාපනය අර්ධද්වීපයේ සාමකාමී ලෙස සිදුවූ ජන විස්ථාපනයට සාධක වන්නේ  උදාහරණයක් ලෙස දෙන්නේ යාපනය ප්‍රදේශයේ ස්ථාන නාම වල පරිණාමය. බොහෝ විට සිදුවී ඇත්තේ සිංහල ස්ථාන නාමයම එහි දෙමළ ස්වරූපයට පරිණාමය වීමයි - මෙය වන්නි හා උතුරු මැද ප්‍රදේශවල දෙමළ ස්ථාන නාම ලැබීමට වෙනස් ව සිදුවූ දෙයක් - 
  • ක්‍රිව 1236 න් පසු කාලිංග මාඝ ගැන විස්තරයක් ලැබෙන්නේ නැහැ . නමුත් ඉන්ද්‍රපාල මහතා මූලාශ්‍ර ඉදිරිපත් කරමින් පවසන්නේ දඹදෙණිය රාජධානියේ සිට සිංහල හමුදාවන්ගේ ප්‍රහාර නිසා පසුබසින කාලිංග මාඝ යාපනය කේන්ද්‍ර කොටගත් රාජධානිය පිහිටුවීමට මුල් වූ බවයි.  එහෙත්  මේ යාපනය රාජධානියට දකුණු ඉන්දියාවෙන් සංක්‍රමණිකයන් විවිධ ආකාරවලින් පැමිණි බවද පැවසෙනවා. 
  • 13 වන සියවසෙන් පසු සිංහල ජනතාව රජරටින් දකුණට විස්ථාපනය වීමත් එම ප්‍රදේශ වල් බිහිවීමත් නිසා යාපනය කේන්ද්‍ර කොටගත් දෙමළ රාජධානියකුත් දකුණු කොටසේ සිංහල රාජධානියකුත් වෙන වෙනම වර්ධනය වීම කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයේ ප්‍රධාන ප්‍රතිඵලයක් වූවා. කෝට්ටේ පාලන යුගයේ සපුමල් කුමාරයා යාපාපටුන ජයගත්තද එය පාලනය වූයේ වෙනම ප්‍රදේශයක් ලෙසයි. පෘතුගීසි සමය වන විට යාපනයේ සිටි සිංහලයන් බොහෝ දුරට දෙමළ ජනගහණයට අන්තර්ග්‍රහණය වීමත් සමඟ බොහෝ දුරට අද දකින ස්වරූපයට අති බහුතරයක් දෙමළ ජනතාව වෙසෙන ප්‍රදේශයක් බවට යාපනය පත්වූ පත්වූ බවත් නිගමනය කෙරෙනවා. 

මෙහිදී පැවසිය යුතු වැදගත් කරුණක් වන්නේ නලින් ද සිල්වා මහතා ගාමිණී ඊරියගොල්ල මහතාගේ මතයක් ඇසුරින් ඉදිරිපත් කරන 17 වන සියවසේ ලන්දේසීන් විසින් කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් ලෙස දුම්කොළ වගාවට යාපනයට ගෙන්වන ලද දෙමළ ජාතිකයන් නිසා යාපනයේ ජන සංයුතිය වෙනස් වී එතෙක් කල් සිංහල බහුතරයක්ව සිටි ප්‍රදේශයේ දෙමළ බහුතරයක් වූ බව කියන කතාවට නම් මේ නිබන්ධනය මඟින් පිටුවහලක් ලැබෙන්නේ නැති බවයි. බැලූ බැල්මටම පෙනෙන පරිදි එය පිළිගැනීමට අපහසු  අන්තගාමි අදහසක්. අනිත් අතට උතුරු නැගෙනහිර දෙපළාත ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවගේ නිජභූමිය බවට දෙමළ බෙදුම්වාදී පිරිස් කාලාන්තරයක් ගෙන යන මතයටද මෙමඟින් අනුබලයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. 

අවසාන වශයෙන් පැවසිය යුත්තේ ආචාර්ය නිබන්ධනය සඳහා ශිෂ්‍යයෙක් ලෙස ඉන්ද්‍රපාල මහතා ඉදිරිපත් කළ නිබන්ධනයෙන් ‍එවකටත් දළුලමින් තිබූ දෙමළ ‍බෙදුම්වාදී මතවාදයන්ට අනුබලයක් නොලැබීම නිසා දෙමළ විද්වත් සමාජය අතර ඒ මහතා ට දැඩි විරෝධයක් පලවූ බවයි. ඔහුගේ සමකාලියෙක් වන මහාචාර්ය මයිකල් රොබට්ස් පවසන්නේ මේ නිසාම ඔහු හුදකලා තත්ත්වයට පත්වූ බවයි. පසුකාලීනව ඉන්ද්‍රපාල මහතා ඕස්ට්‍රේලියාවේ ස්ථිර පදිංචියට යනවා. තම ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධනයෙන් වසර 40කට පසු හා අවුරුදු 30 ක විශ්වවිද්‍යාල සේවයකින් පසු  2005 දී ඔහු තවත් පොතක් පළ කරනවා. ඒ The Evolution of an Ethnic Identity: The Tamils of Sri Lanka C. 300 BCE to C. 1200 CE . තමන් මුලදී පළ කර මතවාදයන්ට හාත්පසින් වෙනස් නිගමනයන්ට ‍ මේ පොත මඟින් එළැඹ ඇති බව පෙනෙන්නට තිබෙනවා. සිංහල හා දෙමළ යන වාර්ගිකයන් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට ලංකාවේ ජීවත් වූ එකම පූර්වජ පරම්පරාවකින් පැවතෙන බවත් ඔවුන් වසර දෙදෙහසක් පමණ එක්ව ජීවත් වූ බවත් පසුව භාෂා ආදේශනයක් නිසා උතුරු ඉන්දියානු ප්‍රාකෘති භාෂාවක් සමස්ත ජනගහනයෙන් විශාල පිරිසක් අතර පැතිර යාම නිසා සිංහල අනන්‍යතාවද දෙමළ බස සෙසු පිරිස් අතර පැතිරයාමද සිදුවූ අතර  අතර ක්‍රිව 1200 පමණ චෝල ආක්‍රමන නිසා මුලදී දෙපිරිසම අනුගමනය කළ බුදු දහම වෙනුවට දෙමළ කතාකරන පිරිස් අතර ‍ ශෛව ආගමද පැතිර ගොස් දෙමළ අනන්‍යතාව බිහිවූ බවත් එම පොත මඟින් නිගමනය කර තිබෙනවා. මහාචාර්ය මයිකල් රොබට්ස් නම් පවසන්නේ ඉන්ද්‍රපාල මහතාගේ මේ අදහස් පෙරළිය නව අධ්‍යනයන් නිසා හෙළිවූ අලුත් කරුණු නිසා ඇතිවූවකට වඩා තමන්ගේ මුල් මතයන් නිසා දෙමළ ජනතාවගෙන්ම තමන් කොන්වීම නිසාම ජීවිතයේ සැඳෑ සමයේ හෝ තම දෙමළ අනන්‍යතාව තහවුරු කරගැනීමේ ව්‍යායාමයක් විය හැකි බවයි. 

කෙසේ වුවත් ඉතිහාසය දෘෂ්ඨිවාදයෙන් තොරව  අපක්ෂපාතීව හැදෑරීම සඳහා උදාහරණයක් ලෙස කාර්තිගේසු මහතාගේ මුල් නිබන්ධනය සැලකිය හැකියි. 

Saturday, October 1, 2016

යුද්ධය හා සාමය ( 1965) War and Peace ( Voyna i mir ) (1965)

ලියෝ තෝල්ස්තෝයිගේ “යුද්ධය හා සාමය“ නවකතාව මා අද වෙන තෙක් කියවා නැහැ. කියවා ඇත්තේ ජිනදාස ලේල්වල නම් අයෙක් විසින් 1960 දශකයේ මැද භාගයේ කරන ලදැයි සැලකිය හැකි ඉතාම අසාර්ථක ඡායානුවාදයක් පමණයි. පසුකාලයේ මෙම කෘතියේ සම්පූර්ණ ඉංගිලිසි පරිවර්තනය ලැබුනත් එහි විසාලත්වය නිසාම කියවීමට සිත් දුන්නේ නැහැ. එම නිසා නවකතාවේ විස්තර කියවූයේ අන්තර්ජාලයෙන්. එය සැලකෙන්නේ ලෝක සාහිත්‍යෙය් විශිෂ්ඨතම කෘතියක් ලෙසයි. මෙම කෘතිය සිනමාවට නැගීමට හොලිවුඩය 1956 දී සමත් වුනත් එය එතරම් සාර්ථක උත්සාහයක් ලෙස සැලකෙන්නේ නැහැ. 

රුසියානු සාහිත්‍යෙය් මේ ශ්‍රේෂ්ඨතම කෘතිය සෝවියට් රජයේ අනුග්‍රහයෙන් චිත්‍රපටයක් බවට පත්වන්නේ 1965 වසරේදියි. එහි අධ්‍යක්ෂණය සර්ජි බොන්දර්චුක්.  දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය නළු නිළියන් 12000 ක් යොදා ගත් අතර ඒ සඳහා ගිය වියදම වර්තමානයේ ඩොලර් මිලියන 67 සමාන බව ගණන් බලා තිබේ . එකිනෙකට සම්බන්ධිත චිත්‍රපට 4 ක එකතුවක් වන මෙහි සමස්ත ධාවන කාලය පැය 6 ½ කි .



සිනමා කෘතියට පසුබිම් වන්නේ නැපෝලියානු යුද්ධ සමයේ රුසියානු රදළ පවුල් දෙකක් මුහුණ දෙන අත්දැකීම් වේ . 1805 Aurelitz සංග්‍රාමය හා 1812 නැපෝලියන් රුසියාව ආක්‍රමණය , බිහිසුණු බොරෝදිනෝ සංග්‍රාමය , ‍මොස්කව් නගරය ගිණි තැබීම ආදි සිදුවීම් මෙම චිත්‍රපටයේ මොනොවට නිරූපිත වේ . මෙහි ප්‍රධානම චරිතය වන්නේ අධ්‍යක්ෂවරයාම පණ පොවන සිටුවර පියෙරේ බෙකුසොව් ය . බොහෝ විට චිත්‍රපටයේ මූලික දෘෂ්ඨිය පදනම් වන්නේ ඔහුගේ දෘෂ්ඨී කෝනයෙනි . යුධ විරෝධියෙක් හා බුද්ධීමතෙක් වන පියෙරෙ , තම හොඳම මිතුරා වන මුලදී යුදකාමියෙක්ව සිට පසුව ඉතා දුඛිත ඉරණමකය මුහුණ දුන් ඇන්ඩ්‍රේ කුමාරයා හා තමන්ද රහසින් පෙම් කරන නතාෂා රොස්තෝවා අතර ආලය උපේක්ෂාවෙන් ඉවසයි . එසේවුවත් නතාෂා හා ඇන්ඩ්‍රේ අතර සබඳතාව බිඳී ගිය පසු ඇගේ පිහිටට එන්නේ ද ඔහුය. මේ සියල්ල පසුබිමින් නැපෝලියන් ගේ ආක්‍රමණය සිදුවේ . යුද්ධයේ බිහිසුණු හා නිශ්ඵල බව ද මෙහි ප්‍රධාන තේමාවක් වේ . යුධ විරුවෙකු වීම මඟින් අමරණීත්වයට පත් වීමට අපේක්ෂා කරන ඇන්ඩ්‍රේ , යුද බිමේදී බරපතල තුවාල ලැබීමෙන් හා තම නැති අතර දරු ප්‍රසූතියේදී මරණාසන්න වන තම බිරිඳ‍ගේ මරණයත් නිසා දැඩි සෘණාත්මක අදහස් දරන අයෙකු වේ -නැපෝලියන් අධිරාජ්‍යයා තම කීර්තිය අ‍පේක්ෂා කළද බොරෝදිනොවේ දහස් ගණන් මළ සිරුරු අතර ඒ සිහිනයේ හිස් බව දකී .

සිනමා උපක්‍රම අතින් චිත්‍රපටය සෑහෙන ඉදිරිගාමි ප්‍රයත්නයක් වේ - චිත්‍රපටයේ එන ප්‍රධාන බාල් රංගනයන් ආදිය නිරූපනය කිරීමේදී ට්‍රැකින් කැමරා චලනයන් ( tracking shot) යොදා ගැනීම යුද සිදුවීම් නිරූපණයේදී අතින් ගෙන යන කැමරා චලනයන් ( hand held cameras) මෙන්ම ක්‍රේන් චලනයන් (Crane shots) යොදා ගැනීම විශේෂිත වේ . ප්‍රේක්ෂකයාට එම අත්දැකීම් විඳීමට සැලැස්වීමක් ඉන් අපේක්ෂා කෙරේ . එපික් වර්‍ගයේ සිනමා පටයක් නිසාදෝ සමීප රූප මෙහි සාපේක්ෂව අඩුය . ක්ෂුද්‍ර චිත්‍රයට වඩා සමස්ත පසුබිම ප්‍රේක්ෂකයාට දැකීමට සැලැස්වීමක් ඉන් අදහස් කළා විය හැක .එමෙන්ම පසුකාලීන හොලිවුඩ් සිනමා කරුවන් මේ චිත්‍රපටයෙන් උගෙන ඇති බවට දක්වන අවස්ථා ද වේ . උදාහරණයකට චිත්‍රපටයේ ආරම්භකම ජවනිකාව එකවරම සිහිගන්වන්නේ ඩේවිඩ් ලින්ච් ගේ Blue Velvet හි ආරම්භක ජවනිකාවයි. එමෙන්ම බොරෝදි‍නෝ සංග්‍රාමයේ එක් ජවනිකාවක් ස්පීල්බර්ග්ගේ Saving Private Ryan හි ප්‍රකට ජවනිකාවක් සිහිගන්වයි . එමෙන්ම CGI වලින් තොරව සිදු කරන ලද දැවැන්ත සංග්‍රාමයන් යථාර්තවාදී බවින් පරිපූරණ වේ . එම සමයට අදාළ ඇඳුම් පැළදුම් , පරිසරය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේදී මෙන්ම සෑම නළුනිළියෙකුගෙන්ම මනා රඟපෑමක් ලබා දීමට අධ්‍යක්ෂවරයා ක්‍රියා කර ඇති ආකාරය නිර්මාණයේ දැවැන්ත බව හා සැසැඳීමේ දී පුදුම එලවන සුළුය .









1968 හොඳම විදේශීය චිත්‍රපටයට හිමි ඔස්කාර් සම්මානය ඇතුලු තවත් ජාත්‍යන්තර සම්මාන රැසක් දිනාගත් මේ සෝවියට් චිත්‍රපටය ප්‍රකට සිනමා විචාරක රොජර් ඊබට් පවසන පරිදි ලෝකයේ මෙතෙක් පහළවු විශිෂඨතම එපික් වර්ගයේ චිත්‍රපටය වේ .

ඉංගිරිසි උපසිරැසි සහිතව පහත ලින්කුවෙන් ඔබට මේ චිත්‍රපටය නැරඹිය හැකියි