Saturday, June 17, 2017

බෞද්ධයන්ට වන අකටයුතුකම් ගැන සෙවීමට වියට්නාමයට ගිය ලාංකික දෙමළ ඇංග්ලිකානුවා Ceylonese Tamil Anglican who spoke for the Vietnamese Buddhists

සෑහෙන කලක් ප්‍රංශ යටත් විජිතයක් ව පැවති ඉන්දුචීනය නොහොත් වියට්නාමය නිදහස ලබන්නේ 1954 ඩියන් බියන් ෆූ සටනේදී ප්‍රංශ යටත් විජිත හමුදාවන් හෝ චිමිං ගේ අනුශාසකත්වයෙන් හා සෙන්පති ගියැප්ගේ නායකත්වය යටතේ වූ වියට්මිං නොහොත් වියට්නාම් ජාතිකවාදී හමුදාවන් අතින් දැවැන්ත පරාජයක් ලැබීමත් සමඟයි. 1954 ජිනීවා සම්මුතියෙන් රටේ උතුරු කොටස හෝ චි මිං යටතේ වාමාංශික ජාතිකවාදී රාජ්‍යයක් වෙද්දී දකුණු කොටස ඇමරිකානු හා ප්‍රංශ අනුග්‍රහය යටතේ බටහිරට හිතවත් දක්ශිනාංශික රාජ්‍යයක් බවට පත් වූවා. දකුණු වියට්නාමයේ නායකයා වූයේ දක්ශිනාංශිකයෙක් කමියුනිස්ට් විරෝධියෙක් මෙන්ම උග්‍ර කතෝලිකයෙක් වූ න්ගෝ ඩින් ඩියෙම්. 



වියට්නාම් ජනගහණනයෙන් අති බහුතරයක් - එනම් 70%ක් පමණම බෞද්ධයන්. එසේ වුවත්  ප්‍රංශ පාලන සමයේ වැඩි සැලකීමක් ලැබුනේ බෞද්ධයන්ට නොව පාලකයන්ගේ ආගම වූ කතෝලික දහම වැළඳගත් වියට්නාම් ජාතිකයන්ටයි. න්ගෝ ඩින් ඩියම් මේ පිළිවෙත් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන ගියා. උතුරේ ජාතිකවාදී රජයෙන් දකුනේ ජනතාවටද බලපෑම් තිබූ නිසා සිය බලය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඩියම් විශ්වාසය තැබුවේ කතෝලික ජනතාව  මතයි. එම නිසා රජයේ රැකියා, හමුදාවේ උසස් වීම් ආදිය සියල්ලට ආගම බලපෑවා - එනම් ඒවා ලැබුනේ කතෝලිකයන්ට පමණයි. මේ අසාධාරණ පිළිවෙත සඳහා ඩියම් ගේ සොහොයුරාගේ බිරිඳ වූ කතෝලික කාන්තාවක වූ මැඩම්   නු ද විශාල බලපෑමක් ඇති කළා. 

1963 පමණ වන විට තත්ත්වය තවත් දරුණු වුනා. එම වසරේ වෙසක් උත්සවය කට උඩ තිබියදී ආගමික කොඩි ප්‍රදර්ශනය කිරීම රජය විසින් තහනම් කරනු ලැබුවා. එහෙත් ඊට සතියකට පෙර පාප්වහන්සේගේ ධජය ප්‍රදර්ශනය සඳහා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබුනා. කෙසේ වුවත් තහනම නොතකමින් බෞද්ධ ධජයන් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට වියට්නාම් බෞද්ධ ජනතාව පෙළඹීමත් සමඟ උද්ගෝෂණ රැල්ලක් ඇතිවූවා. ඒවාට පොලීසිය වෙඩිතැබීම නිසා තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් වූවා. මේ අතර එම වසරේ ජූනි 11වන දින තික් ක්වාන් ඩුක් භික්ෂුව සිය සිරුරට ගිනි තබා ගනිමින් වියට්නාම් රජයේ මෙම පිළිවෙතට විරෝධය පළ කළා. ඇමරිකානු ඡායාරූප ශිල්පියෙකු නිසා මේ පිළිබඳව බාහිර ලෝකය දැන ගැනීමත් සමඟ විරෝධතා උග්‍ර වුනා. 


ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා ආයතනය (Amnesty International) විසින් මේ සිදුවීම් පිළිබඳ වාර්තාවක් ලබා ගැනීම සඳහා තෝරාගන්නේ ලංකාවේ වෙසෙන තරුණ දෙමළ නීතිඥයෙක්. එවකට 31 වන වියේ පසුවන ඔහු ඇංග්ලිකන් කිතුණු පවුලකට අයත් වූවෙක් මෙන්ම රටේ ප්‍රධාන පෙළේ ඇංග්ලිකන් පාසලක් වන මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයේ හා  බ්‍රිතාන්‍යයේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලැබුවෙක්.  ක්ෂමා ආයතනය විසින් රටක් පිළිබඳව තැනූ පළමු වාර්තාව වන්නේද මෙයයි.  

ලේක් හවුස් පුවත්පත් සමාගමෙන් "විශේෂ වාර්තාකරුවෙක්" බව සහතික කරන ලිපියක්ද ඔහුට ලැබෙන්නේ කටයුතු වඩාත් පහසු කරගැනීමටයි. එහෙත් 1963 නොවැම්බර් මාසයේ මේ ගමනට ලක ලෑස්ති වෙමින් තිබියදී හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් මඟින් න්ගෝ ඩින් ඩියම්ගේ පාලනය පෙරළෙනවා. එම පාලනය විසින් දේශපාලන හා ආගමික සිරකරුවන්ද නිදහස් කරන නිසා ක්ෂමා ආයතනයේ වාර්තාව එතරම්ම අදාළ නොවන තත්ත්වයක් මතු වනවා. නමුත් අපේ කතානායකයා එසේ වුනත් දකුණු වියට්නාමයට යාමට තීරණය කරනවා. 

එයට ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ ඔහුගේම වචන වලින් කියන පරිදි  වියට්නාමයේ බෞද්ධයන් කතෝලික රජය විසින් මැඩපැවත්වීම ගැන රටේ විවිධ අන්තගාමී කොටස් මඟින් පතුරුවා හරින ප්‍රචාරකවාදී කටකතා නිසා ලාංකික සමාජයේද කිතුණු හා බෞද්ධ පුරවැසියන් අතර ඇතිවිය හැකි නොසන්සුන්තාව. මේ වන විට ලංකාව පාලනය කරන්නේ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක යටතේ එන් කියු දියස් වැනි අන්තවාදීන් මෙහෙයවන  සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදී රජයක්. මෙවැනි සාධකද මේ ගමනට බලපාන්නට ඇති. සිංගප්පූරුවේ දකුණු වියට්නාම් කොන්සියුලර් කාර්යාලය මඟින් අවසර ලබාගන්නා ඔහු සයිගොන් නගරයට( වර්තමාන හෝ චි මිං නගරය) ගොඩ බසිනවා. 


දකුණු වියට්නාමයේ නව රජය බෞද්ධයන් වෙත තිබූ අකයුතුකම් වලට එරෙහිව ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නිසා ඒ වන විට රටේ තත්ත්වය තරමක් යහපත් අතට හැරී තිබුනා. පසුගිය රජය ගැන පරීක්ෂණයක් නිසා වියට්නාම් සමාජයේ විවිධ කොටස්වල සහායද ඔහු වෙත ලැබුනා. මේ කරුණු සම්පිණ්ඩනය කොට ඔහු තම වාර්තාව එළි දක්වන්නේ 1964 ජනවාරි මාසයේ. 

එම වාර්තාවට අනුව දකුණු වියට්නාමයේ බෞද්ධ ජනතාවට විරුද්ධ අකටයුතුකම්වලට ප්‍රධානම හේතුව කතෝලික ජනතාවගේ හෝ කතෝලික පල්ලියේ ක්‍රියාවලට වඩා තම බලය තහවුරු කරගැනීම හා තම පවුලේ අභිවෘද්ධිය උදෙසා න්ගෝ ඩින් ඩියම් ගේ ඒකාධිපති පාලනය නිසා ගන්නා ලද ක්‍රියාමාර්ග නිසා බව පැහැදිලිවම සඳහන් කරනවා. එමෙන්ම ඩියම් යථාර්තයෙන් බැහැර වීමට හේතුව ඔහුව රූකඩයක් මෙන් පාලනය කළ ඔහුගේ සොහොයුරා හා නෑනා බවද විශේෂයෙන් සඳහන් කරනවා. එමෙන්ම වෙසක් උත්සවය පැවැත්වීමට සිදුවූ බාධා නිසා ඇතිවූ උද්ඝෝෂණ හා වෙඩි තැබීම් ආදිය ගැන ද සවිස්තරාත්මක සාක්ෂි සහිතව සටහන් වනවා. 

කෙසේ වුවත් වාර්තාවේ අවසානයේ ඔහු වැදගත් කරුණක් සඳහන් කරනවා. එනම්  වියට්නාම් බෞද්ධයන්ට මෙතරම් අකටුයුතුකම් සිදුවුවත් එවකට ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධ අන්තවාදීන් තම දේශපාලනික උවමනාවන් සඳහා මවා පෙන්වන පරිදි වියට්නාම් කතෝලිකයන් හා බෞද්ධයන් අතර යුද්ධයක් වැනි තත්ත්වයක් නොමැති බවත් එම ආගමිකයන්  දෙපිරිස අතර කිසිදු වෛරයක් නොදුටු බවත් සඳහන් කරනවා. එමෙන්ම  වියට්නාම් බෞද්ධ නායකයන්ද  පවසන්නේ එම දුෂ්කර සමයේ  සාමාන්‍ය කතෝලික ජනතාව විසින් තමන් වෙත දැක්වූ සහාය අගය කරන බවත් කතෝලික ජනතාව සමඟ තමන්ගේ කිසිදු ප්‍රශ්නයක් නොමැති බවත්. 

මෙලෙස ක්ෂමා ආයතනය වෙනුවෙන් දකුණු වියට්නාම් බෞද්ධයන් ගැන සොයා බැලීමට ගිය තරුණ දෙමළ නීතිවේදියා නම් පසු කලක ලංකාවේ කීර්තිමත්ම විදේශ ඇමතිවරයා බවට හා බෙදුම්වාදයට එරෙහි සටනේ සංකේතයක් බවටද පත්වූ ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් මහතා යි. ඒ මහතා ඉදිරිපත් කළ සම්පූර්ණ වාර්තාව මෙතනින් 
http://www.sundaytimes.lk/060813/news/nwsp13.0.html

Wednesday, May 31, 2017

ලෝකයේ වඩාත්ම බියජනක චිත්‍රපටය නැරඹීමි The Scariest Horror Film in the World




උදයකාන්ත වර්ණසූරියගේ නවතම සිනමා නිර්මාණයේ බිල්බෝඩ් පුවරුව මා දකින්නේ බොරැල්ලේ ලි‍ඩෝ සිනමා ශාලාව පසු කර යද්දීය. එය දුටු වනම ඒ සඳහා ආභාශය ලබා ඇත්තේ කොතනින්දැයි නිච්චියක් ලැබිණි. මගේ අනුමානය සනාථ වූ‍යේ පසුව "බන්ධනය" චිත්‍රපටයේ පූර්ව ප්‍රචාරක පටය යූ ටියුබ් ඔස්සේ නැරඹීමෙනි. ඒ අනුව "බන්ධනය" යනු විලියම් පීටර් බ්ලැටීගේ  ජනප්‍රිය භීෂණාත්මක නවකතාව ඇසුරින් විලියම් ෆ්‍රයිඩ්කින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 1973 දී තිරගතවූ ආන්දෝලනාත්මක Exorcist (යකැදුරා) චිත්‍රපටයේ ලාංකීය අනුවර්තනයක් බව මට පසක් විය.  සාමාන්‍යයෙන් එක්සෝසිස්ට් චිත්‍රපටය හැඳින්වෙන්නේ "ලොව වඩාත් බියජනක චිත්‍රපටය" ලෙසය. එම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කෙරුනු සමයේ තාක්ෂණය හා එහි මනා හැසිරවීම නිසාම එවක එය නැරඹූ ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ ප්‍රතිචාරයන් උද්වේගකර විය. සිනමා ශාලා තුළ ක්ලාන්ත වීම්, වමනය දැමීම් ආදිය වාර්තා විය. පහත යූ ටියුබ් වීඩියෝවෙන් එය මනාව පැහැදිලි වනු ඇත. 



මගේ පියාගේ පුස්තකාලයේ මුල් නවකතාවේ පිටපතක් තිබිනි. එහෙත් කුඩා කල සිටම එහි අඳුරු වර්ණ පිටකවරයේ මුද්‍රිත අපැහැදිලි මුහුණ මා හට ගෙන ආවේ බියජනක හැඟීමකි. එය වඩාත් තීව්‍ර වූයේ පාසලේ දෙක වසරේ පමණ සිටියදී අපේ පවුලේ හිතවතියක් වූ මගේ පංති භාර ගුරුතුමිගේ නිවසේ පැවති නත්තල් සාදයකදී ඇගේ පුත්‍රයා විසින් එක්සෝසිස්ට් චිත්‍රපටයේ වී සී ආර් පිටපතක් අප හට ප්‍රදර්ශනය කළ පසුය. ඒ ඉතා සුලු වේලාවක් සඳහා පමණක් වුවද මා තුළ ඇති කලේ ‍නොමැකෙන මතකයකි. නවකතාව කියවීමට තරම් ඉංගිරිසි දැනුමක් ලැබූ ගැටවර වියේදී එය කියවූ විට මා බියට පත් කිරීමට සමත් තරම් විය - ඒ අතරම යමක් අලුතින් හිතන්නට පෙළඹවූ නවකතාවක්ද විය - කෙසේ වුවත් ඒ අවදියේ මම දැඩි ආගම් භක්තිකයෙක් වීමි. විලියම් පීටර් බ්ලැටී එය ඊනියා "සැබෑ" සිදුවීමක් ඇසුරින් නවකතාවට නැගූ බව පැවසුවද අද වන විට එය විවාදාත්මක වේ. එය කතෝලික/ක්‍රිස්තියානි මිත්‍යා විශ්වාස අනුව නම් "සැබෑ" සිදුවීමක් විය හැක. චිත්‍රපටයේ තිර රචනය ලියන්නේද  විලියම් පීටර් බ්ලැටීම ය. 

ඉරාකයේ මෝසුල් නුවර හා ඇමරිකාවේ ‍වොෂිංටන් නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන රූගත කරන ලද මේ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන තේමාවක් වන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ නිහඩතාව යන සංකල්පයයි. ‍ජෝජ්ටවුන් හි සිය චිත්‍රපට නිළි මව ක්‍රිස්  සමඟ ජීවත් වන 13 හැවිරිදි රීගන් මැක්නීල් එකවනම අතිශය බියජනක හැසිරීම් දැක්වීමට පටන් ගනියි - ඇගේ මුහුණ විරූප වී කටහඩ අමානුශික ස්වරයක් ගනී.. ඇය අතින් මනුශ්‍ය ඝාතනයක්ද සිදුවේ.  ඇය සුව කිරීමට වෛද්‍ය විද්‍යාව අසමත් වන විට ක්‍රිස් පිහිට පතන්නේ ප්‍රවීන ‍මනෝ වෛද්‍ය විශේෂඥයෙකු මෙන්ම ජෙසුයිට් පූජකවරයෙකුද වන ඩේමියන් කරාස් ගේය. තම මවගේ බේදජනක මරණය නිසා සිය ආගමික විශ්වාසයන් සමඟ  බිඳිමක් ඇතිකරගෙන සිටින කරාස් පියතුමා රීගන්ව පරීක්ෂාවට භාජනය කරන්නේ ඇය මනෝ ‍ව්‍යාධියකින් පෙළෙන බවට‍ විශ්වාසයකින් යුතුවයි. එසේ වුවද අවසානයේ ඩේමියන් කරාස් හට  කතෝලික පල්ලියට අයත් ප්‍රකට යකැදුරෙකු වන වයෝවෘද්ධ ලැන්කැස්ටර් මෙරීන්ගේ සහාය ලබා ගැනීමට සිදුවන්නේ එය සැබෑ "යක්ෂාවේශ වීමක්" ලෙස ඔහුටම පිලිගැනීමට බලකෙරෙන නිසාය. 

අද හා එදා දක්නට ලැබුනු/ ලැබෙන බොහෝ හොරර් මාදිලියේ චිත්‍රපටවලට පොදු ලක්ෂණයක් වන්නේ ප්‍රේක්ෂකයා විරූපී මුහුණු, බියජනක සංගීතය, හදිසි බියකරු සිදුවීම් ආදියෙන් බියට පත් කිරීමේ හැකියාවයි. මේ අනුව හොරර් චිත්‍රපටයක සාර්ථකත්වය මනිනු ලබන්නේ බියට පත් කිරීමේ හැකියාව අනුව විනා එහි චරිත නිරූපණය, මූලික තේමාවන් හා අධ්‍යක්ෂණය වැනි සාධක මත නොවේ. එසේ වුවද එක්සෝසිස්ට් චිත්‍රපටය මේ හොරර් වට්ට‍ෝරුවෙන් බොහෝ වෙනස් වූ චිත්‍රපටයකි. එහි සංගීතය භාවිතය අවමය. විරූපි මුහුණු ආදිය දක්නට ලැබුනද ඒ සියල්ලටම වඩා චිත්‍රපටය තුළ ප්‍රබල කතාවක් දක්නට ලැ‍බේ. අධ්‍යක්ෂණය, කැමරාකරණය මෙන්ම චරිත නිරූපණයද විශිෂ්ඨ මට්ටමක පවතී. 1974 ඇකඩමි සම්මාන සඳහාද චිත්‍රපටය නිර්දේශ වූයේ ඒ නිසා විය හැක. ඒ සියල්ල පරයමින් නැගෙන චිත්‍රපටයේ මූලික තේමාව ඇතැම් විට පොතේ කතුවරයා නොසිතූ දෙයක් වන්නට ඇත. එනම් ආගමික විශ්වාසයන් කෙපමණ තිබුනත්  ජීවිතයේ නැගෙන කරදර බාධක ජයගත හැක්කේ තමන්ගේම කැපවීමෙන් විනා නොපෙනෙන බලවේග පිළිබඳ විශ්වාසය තැබීමෙන් නොවන බවයි. 

පසුකාලීනව එක්සෝසිස්ට් චිත්‍රපටයට තවත් කොටස් කිහිපයක් මෙන්ම එය අනුකරණයෙන් ඉන්දියානු චිත්‍රපට කිහිපයක්ද බිහිවිය. එහෙත් මුල් චිත්‍රපටයේ සිනමාරූපි බව ඒවාවල තිබිනිදැයි යන්න සැකසහිතය.

Tuesday, May 16, 2017

10,000 පසු කිරීමි

සිංහලෙන් බ්ලොග් එකක් කිරීමේ ආශාව මුල් වරට ඇතිවන්නේ 2011 පමන කාලයේය  එසේ වුවත් ලත් තැනම ලොප්වූ උත්සාහයන් කිහිපයකින් පසු වරින් වර ග්‍රවුන්ඩ්වීව්ස්, කළම්බු ටෙලිග්‍රාෆ් ආදි අඩවිවලට සැපයුනු ඉංගිරිසි ලිපි කිහිපයකට මගේ ලිවී‍මේ ව්‍යායාමය සීමා විය. ඉන් කිහිපයක් මනා පාඨක අවධානයට ලක්වූ බව කොමෙන්ටු අනුව පැහැදිලි වුවද තවදුරටත් උදාසීනතාව, කාර්යබහුලතාව ආදිය නිසා බ්ලොග් එක දියත් වූයේම නැත. එසේ වුවත් දැනට බ්ලොග් අවකාශයෙන් සමුගෙන සිටින මාලන් සමරවික්‍රම ගේ දිරිමත් කිරීමද මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතුය. මේ අතර 2015 ජූලි මස මගේ උපන්දිනයෙන් හරියටම දවසකට පසු එතෙක් මගේ ජීවිතයට විශාල බලපෑමක් කළ, මගේ හොඳම මිතුරා ලෙස මා සලකන තාත්තා කෙටි කලක් අසනීපව සිට සඳහටම අප හැර යාම මා හට දරා ගැනීමට අපහසු විශාල පහරක් විය. එහෙත් යම් ආකාරයකින් මෙතෙක් මා කල් දමමින් සිටි කාර්යයක් ආරම්භ කිරීමටද එය එක්තරා ආකාරයකින් බලපෑවේය.  

මේ අනුව 2015 අගහරියේදී මා මෙතෙක් සිත තුළ සිරකර ගෙන සිටි දෑ වචන වලට කැටි කරන්නට පටන් ගතිමි. ආරම්භයේදි බ්ලොග් පෝස්ට් ඉතා කෙටි විය. පෝස්ට්වල හිට්ස් සොයා ගැනීම සඳහා මගේම හිට්ස් ට්‍රැක්වීම නිශ්ක්‍රීය කරදැමීමි. එහෙත් මුල් කාලයේ නම් හිට්ස් ගණන ඉතාම අඩු මට්ටමක පැවතිණි. මේ තත්ත්වයට හේතු වූයේ මගේ පෝස්ට් මසකට එකක් පමණ සීඝ්‍රතාවයකින් පළවීම හා ප්‍රචාරණය මඳ වීමත් විය හැක. ඒ තත්ත්වය වෙනස්වූ‍යේ මෞර්ය රාජ් ලබා දුන් ප්‍රචාරණයත් සමඟ බව සඳහන් කරන්නේ කෘතඥපූර්වකවය. 2015 සිට මේ දක්වා මා ලියා ඇති සමස්ත පෝස්ට් ගණන 32 කි. වසර 2ක් වැනි කාලයක් තුළ අවම සීඝ්‍රතාවයකින් ලියන ලද එවැනි අඩු පෝස්ටු ගනනක් සඳහා හිට්ස් 10,000 සීමාව පසු කිරීම බ්ලොග් ලෝක‍යේ දැවැන්තයන් හා සැලකූ විට ඉතාම සුලු කරුණක්  වූවත්, ඒ සඳහා දායක වූ පාඨකයන්ට උපහාරයක් ලෙස මේ කඩ ඉම මෙසේ සටහන් කරමි.  තවදුරටත් ඔබගේ අදහස් හා යෝජනා අගය කොට සලකමි. 

Saturday, April 8, 2017

උපන්දින ඡායාරූප තුළින් මතුවූ මරණයේ සෙවණැල්ල Shadow of Death seen through the Lenses of Birthday Photography

මා පළමුවරට  මේ ඡායාරූප දුටුවේ මීට වසර 25කට පමණ පෙර නිව්ස්වීක් සඟරාවකිනුයි. ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ "අවසන් විසඳුම" ගැන අසා තිබුනත් යුරෝපීය යුදෙව්වන් මුහුණ දුන් ඛේදවාචකය එතරම් ප්‍රබල ආකාරයකින් මා ඊට පෙර දැක තිබුනේ නැහැ. ස්පීල්බර්ග් ෂීන්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් නිර්මාණය කරන්නටද පෙර දුටු මේ ඡායාරූප හොලෝකෝස්ට් ගැන නොමැකෙන මතකයක් මා තුළ රැඳවීමට සමත් වුනා. 

වීදි කොනක කුසගින්නේ මිය යමින් සිටින කුඩා දැරියක් 
ඒ 1941 වසරයි. පෝලන්තයේ  වර්සාවා හි රාජකාරියේ නියුතු ජර්මානු භටයෙකු වූ හයින්ස් ජෝස්ට් තම උපන්දිනය සැමරීම සඳහා අපූර්ව කාර්යයකට අත ගැසුවා. එනම් ඒ වනවිට නට්සි හමුදා මඟින් පෝලන්ත යුදෙව්වන් 50,000 ක් පමණ ගාල් කර තිබූ වර්සාවා මුඩුක්කුවට ගොස් එහි ඡායාරූප ගැනීමයි. ඔහු ඒ සඳහා පෙළඹුනේ කුමක් නිසාද යන්න අද දක්වාත් අනාවරණය වී නැහැ. එහෙත් ඔහුගේ හද කම්පාකරවන ඡායාරූප නට්සීන් යටතේ යුදෙව්වන් මුහුණ දුන් ඛේදවාචකය කාලයේ බාධකයන් පරයමින් අප වෙත දක්වනවා.












Friday, March 17, 2017

2001 ගැන මතකය Remembering 2001

1991 දී පමණ අපේ පාසලට අල්ලපු වත්තේ ඇති පාසලේ එම වසරේ මහපොළ සැනකෙළිය පවත්වන ලදී. ඒ වන විට පහේ ශිෂ්‍යත්ව විභාගයටවත් වාඩිඩී නොසිටි මම දැඩිව පොත් කියවීමට ඇබ්බැහිව සිටියෙමි. රොබින් හුඩ්, ග්‍රිම් කතාවලින් පටන්ගෙන සීයාගේ පොත් අල්මාරියේ තිබූ පැරණි ඉතිහාස පොත් දක්වා අසුවන හැමෙකක්ම කැවිලි කමින් කියවීම එකල මගේ විනෝදාංශයක් වීම. ඉදින් මේ මහපොළ සැනෙකෙලියට ගිය  මගේත් මා කැටුව ගිය මා වැනිම පොත් කාවෙක් වූ මගේ පියාගේත් ප්‍රධාන බලාපොරොත්තුවක් වූයේ හොඳ පොත් ටිකක් මිලදී ගැනීමය.  මගේ පියා හඳුනන අයෙකුගේ දියණියක විසින් අලුතින්ම ආරම්භ කරන ලද කුඩා පොත්හලකට  (අද එය දිවයිනේ ප්‍රධාන නගර කිහිපයක විහිදුනු දැවැන්ත පොත් සමාගමකි) ගොඩවැදුනු විට මගේ නෙත ගැටුනේ  මා හට අහම්බෙන් ලැබුනු විදුසර කලාපයක මුල් වරට දුටු එස් එම් බන්දුසීලයන් විසින්  2001 අභ්‍යවකාශ වීර චාරිකාව ලෙස සිංහලට නගන ලද ආතර් සී ක්ලාක්ගේ 2001 Space Odyssey පොතයි. එහි පිට කවරයේ අඩංගු විස්තරය කියවූ මම කුතුහලයට පත්වීමි. එම නිසාම ඒ වන විට පාස‍ලේ විද්‍යා විෂය හැදෑරීමටවත් පටන් ගෙන නොතිබුනත් කුතුහලය නිසාම එම පොත පියාට කියා මිලදී ගතිමි.

 වහ වහා කියවීමට ගත්තත් මගේ මඳ දැනුම නිසා සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීම නම් අපහසු විය. එමෙන්ම පොතේ මුල් පිටු කිහිපයෙන්ම ම‍ගේ ආගමික විශ්වාස වලටද සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ මත ඉදිරිපත් වි තිබීම මගේ සිත් වේදනාවටද හේතුවිය. 2001 සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීමට මා හට වසර කිහිපයක්ම ගතවීය. මගේ විශ්වාසයන් උඩු යටිකුරු කළත් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ලෝකයට මා හඳුන්වා දුන්නේ ඒ නවකතාවයි. 

පොතට පදනම් වූ චිත්‍රපටය මා මුල්වරට දුටුවේ අපේ පාසලේ 1995 දී පමණ පැවති විද්‍යා ප්‍රදර්ශනයකදී විය යුතුය. බාල වී එච් එස් ‍පිටපතක් ඔස්සේ විකාශය වූ එය කිසිසේත් මගේ සිත් ගැනීමට අසමත් විය. ඉන්පසු 2006 දී පමණ නැවතත් වරක් ඩී වී ඩී පිටපතක් ඔස්සේ නැරඹුවත් අතිශයින්ම නීරස වීම නිසා බැලීම අත් හැර දැමීමි. මේ අතර කාලයේදී 2001 චිත්‍රපටය ගැන ලිපියක් කියවීමට ලැබිනි. චිත්‍රපටය නැවතත් වරක් ඉවසීමෙන් නැරඹීමට පෙළඹවූයේ එම ලිපියයි.  එවර නම් චිත්‍රපටය නිසි පරිදි රස විඳීමට මට හැකි විය. ස්ට්‍රවූස්ගේ Thus Spake Zarathustra සංගීත ඛණ්ඩයෙන් ඇරඹී සඳ දකින්නා අද්භූත පාෂානයේ බලපෑමෙන් ආයුධ භාවිතයට ඉගෙන ගැනීම මඟින් මානව පරිණාමය නව දිශාවකට යොමු කළ තැනේ සිට  ඩේවිඩ් බෝමන් තාරකා දරුවෙක් ලෙස යළි උපත ලබන අවස්ථාව දක්වා සමවැදී නැරඹූවෙමි. එය සිනමා ඉතිහාසයේ දැඩි අවධානයකට ලක්වූ චිත්‍රපටයක් වන්නේ මන්ද යන්න එවිට පැහැදිලි වේ. 

 න්‍යෂ්ඨික යුද්ධය පිළිබඳ විශිෂ්ඨ පැරඩියක්වූ ඩොක්ට ස්ට්‍රේන්ජ්ලව් නිපදවීමෙන් පසු මිනිසා හා විශ්වය සමඟ සබඳතාව ගැන චිත්‍රපටයක් නිපදවීමට ස්ටැන්ලි කුබ්රික් හට අවශ්‍ය විය. මේ ගැන කොළොම්බියා සමාගමේ විධායකයන් හට දැන්වූ විට "ගහක් උඩ ඉන්න හුදෙකලා පිස්සෙක් " වැනි අයෙක් ලියූ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ගැන කුබ්රික් හට අසන්නට ලැබිනි.  මේ පිස්සා ලෙස හැඳින්වූයේ එවකට ලංකාවේ ස්ථිර පදිංචියට පැමිණි ආතර් සී ක්ලාක් පිළිබඳවයි. නිව්යෝක් නුවරදී 1964 දී ක්ලාක් හමුවූ කුබ්රික් ඔහුගේ කෙටිකතා දෙකක් ඇසුරින් (Sentinel, Dawn of Man) 2001 චිත්‍රපටය සඳහා මූලික තිර රචනය සම්පාදනය කළේය. 2001 නවකතාව හා චිත්‍රපටය සමාන්තර ව ගොඩනැගුනත් මේ දෙක අතර යම් යම් වෙනස්කම්ද විය. උදාහරණයකට ටයිකෝ චුම්බක අනියමයේ කාර්යභාරය ගැන නවකතාව විශේෂිතව දක්වතත් චිත්‍රපටය මඟින් එය ප්‍රේක්ෂකයාගේ අර්ථ නිරූපණයට බාර කොට ඇත.
ක්ලාක්  හා කුබ්රික් 



ටැබ් නිර්මාණයට වසර 40කට පෙර කුබ්රික්ගේ පරිකල්පනය 

 මිනිසා හඳ මත පා තැබීමටත් පෙර අභ්‍යවකාශ පරම්පාරවක් ගැන අපේක්ෂාවෙන් නිර්මාණය කරන ලද 2001 චිත්‍රපටය ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ගේ විශිෂ්ඨ පරිකල්පන හැකියාව පිළිබඳ හොඳම උදාහරණයක්.අද අප එදිනෙදා භාවිතා කරන ටැබ් වැනි උපාංග අවුරුදු 40කටත් වඩා ඉහතදී කුබ්රික්ගේ පරිකල්පනයට හසුවූ අයුරු විස්මය ජනකය.  පසුකාලීන හොලිවුඩ් සිනමාකරුවන් වූ ස්ටීවන් ස්පීල්බර්ග් හා ජෝජ් ලූකස් හට මෙන්ම මෑතකදී ඉන්ටස්ටෙලර් චිත්‍රපටය නිර්මාණය කළ ක්‍රිස්ටෝපර් නෝලන් හටද 2001 ආභාෂයක් විය. ස්පීල්බර්ග් වරක් පැවසූවේ "අපේ පරම්පරාවේ මහා පිපිරුම මේ චිත්‍රපටය" බවයි. අභ්‍යවකාශ තරණය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් යථාර්තවාදී චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමටද 2001 විශාල බලපෑමක් සිදු කළේය.  

Wednesday, January 18, 2017

සමාරා හි හමුවීම The Appointment in Samarra


“ බැග්ඩෑඩයේ වෙළෙන්දෙක් තම සේවකයාව ආහාර පාන මිළදී ගැනීම සඳහා වෙළඳපොළට යැවීය. එහෙත් මඳ වේලාවකින් සේවකයා සුදුමැලිවී බියෙන් වෙව්ලමින් ආපසු පැමිණ මෙසේ පැවසීය;



 “ ස්වාමිනී, මා වෙළඳ පොළේ සිටින විට කිසියම් කාන්තාවක් මගේ ඇගේ හැපුනා - මා ඇය දෙස ආපසු හැරී බැලූ විට මා දුටුවේ ඒ මරණය බවයි. ඇය මා දෙස බලා තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් දැක්වූවා. දැන් ඔබේ අසු මට ලබා දෙන්න. මම මේ නගරයෙන් පලා ගොස් මගේ ඉරණම මඟහරවා ගන්නම්. මම සමාරා නගරයට යන්නම්. එවිට මරණයට මා හමුනොවනු ඇති“ වෙළෙන්දා තම සේවකයා හට සිය අසු ලබාදුන් අතර, සේවකයාද අසු පිට නැඟී හැකිතාක් වේගයෙන් බැග්ඩෑඩයෙන්  ඉවතට අසු පන්නාගෙන ගියේය. 

ඉන්පසු වෙළෙන්දාද වෙළඳ පොළට පැමිණි අතර සෙනඟ අතර  මා සිටිනු දුටීය. ඔහු මා වෙතට පැමිණ මෙසේ විමසීය “ අද උදේ මගේ සේවකයා හට  ඔබ  තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් කළේ ඇයි? “

“ ඒ තර්ජනාත්මක හැඟවීමක් නෙවේ“ මම පැවසීමි. “ එය මගේ  විමතිය හේතුකොට ඇතිවූ කලබලය නිසා සිදුවූවක් පමණයි. මම ඉතාමත් පුදුමයට පත්වුනා ඔහුව බැග්ඩෑඩයේ දක්නට ලැබීම ගැන. ඒ මන්ද යත් අද රාත්‍රියේ  මා හට ඔහු සමඟ හමුවීමක් තිබෙනවා සමාරා නුවරදී 

පුරාණ මෙසපොතේමියානු කතාවක් (ඉංගිරිසි නවකතාකරු) සමර්සෙට් මෝම් විසින් නැවතත් පවසන අයුරු

Tuesday, December 20, 2016

පැරඩි කලාව Parodies

ඉංගිරිසියෙන් පැරඩියක් (parody) ලෙස හඳුන්වන්නේ කිසියම් සත්‍ය පුද්ගලයෙකු, සිදුවීමක් හෝ නිර්මාණයක් උපහාසයට ලක්කිරීමකි.  මෙවැනි වූ පැරඩි සඳහා යුරෝපයේ පුනුරුද යුගය දක්වාම ඉතිහාසයක් තිබේ. ප්‍රාංසුවා රාබේල් ගේ “ගාර්ගැන්ටුවා හා ෆැන්ටා ගෘෘවල්“ වැනි ප්‍රබන්ධ මේ ගණයට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය. කෙසේ වුවත් 20 වන සියවසේ ඉංගිරිසි බසින් ප්‍රකට වූ පැරඩි සඟරා කිහිපයක් ගැන සඳහන් කිරීම වටී. 

මුලින්ම මතකයට නැගෙන්නේ 1950 දශකයේ පමණ ආරම්භ වූ  MAD සඟරාවයි. ඇමරිකානු ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය, දේශපාලනය මෙන්ම සමාජයද සදය උපහාසයට ලක්කළ MAD සඟරා දැඩි ජනප්‍රියත්වයක් ලැබීය. ඇතැම් අවස්ථාවල එකම පිටුවේ රිපබ්ලිකන් හා ඩිමෝක්‍රටික් යන ඇමරිකානු ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකේම ප්‍රතිපත්ති විචේචනය කරන මෑඩ් සඟරාව ඇමරිකාවේ සංස්කෘතික ගැටුම්වල (culture wars)  ලිබරල් හා කන්සර්වේටිව් යන දෙපාර්ශ්වයේම සීමාන්තිකකම් සරල උපහාසයට හසු කරගැනීමට සමත් විය. මෑඩ් සඟරාවේ ප්‍රධාන සංකේතය වන්නේ විසිළු මුග්ධ ගැටවරයෙකුගේ මුහුණෙන් නිරූපණය වූ ඇල්ෆ්‍රඩ් ඊ නිව්මන්ය 
2016 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය Mad Max: Fury Road චිත්‍රපටය ඇසුරින් උපහාසයට ලක්කළ අයුරු 
ඇල්ෆ්‍රඩ් ඊ නිවුමන් ඔබාමා ලෙස 

මෙලෙසම ඇමරිකානු දේශපාලනය හා සමාජය උපහාසයට ලක්කරන තවත් සඟරාවක් වූයේ Onionය. බොහෝ දුරට ලිබරල් ස්ථාවරයක් දැරූ අනියන් මඟින් විචේචනයට හසු කෙරුනේ දක්ෂිණාංශික දේශපාලන ධාරාවයි. එමෙන්ම ඇමරිකානු සමාජයේ රැලි ආදියද එමඟින් උපහාසයට ලක්විය. බොහෝ විට ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් වැනි පුවත් සේවාවල ශෛලියට සමාන වන අයුරින් සැබෑ පුද්ගලයන්/සිදුවීම් පිළිබඳ උපහාසාත්මක පුවත් පළ කිරීම අනියන් හි තවත් උපක්‍රමයකි. 
09/11 ප්‍රහාරයෙන් පසු අනියන් පුවත්පතේ මුල් පිටුව 
පැරඩි චිත්‍රපට ගැනද හොලිවුඩයෙන් අසන්නට ලැබේ. උදාහරණයට රැම්බෝ වැනි ඒක පුද්ගල අැමරිකානු හමුදා උපහාසයට ලක්කළ චාලි ෂීන් රඟන හොට් ෂොට්ස් චිත්‍රපට හා හොරර් මාදිලියේ චිත්‍රපටවල පැරඩියක් වූ Scary Movie ගත හැක. 
ලංකාවේ සමාජ ජාල අවකාශයට පැරඩි එළඹෙන්නේ 2012 පමණ සමයේ සිට විය හැක. එම අවදියේ මූණු පොතේ දැඩි වර්ගවාදී රැල්ලක් පැතිර ගිය අවදියයි. ආදිවාසි වැද්දා නමින් යුතු මුණු පොත් පිටුවක් මඟින් මෙම වර්ගවාදී රැල්ලේ මූලික පදනමම උපහාසයට ලක්කිරීමට පටන්ගත්තේ පැරඩි ස්වරූපයෙනි. මුල් කාලයේ මෙය බෙහෙවින් සාර්ථක වූ බව වැද්දාට එරෙහි ව ජාතිකවාදි හා වර්ගවාදී පාර්ශ්වවලින් එල්ලවූ විචේචන මඟින් පැහැදිලි වේ. කෙසේ වුවත් මුල් කාලීන් ප්‍රමිතිය දිගටම පවත්වා ගැනීමට වැද්දා පිටුව සමත් වූයේ නැත - එයට හේතුව පිටු සංස්කාරකවරුන් වෙනස් වීම යැයි අනුමාන කරමි. එමෙන්ම එවක ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ගේ looney tunes නිසා ජනප්‍රිය වූ රාවණ මිත්‍යාව පැරඩිමය උපහාසයට ලක්කරමින් බිහිවූ “වර්ගපූර්ණිකාව“ එම කලාවේ පැහැදිලි උච්චස්ථානයක් පෙන්වන බව මගේ හැඟීමයි. 

වර්තමාන ලාංකික සමාජ ජාල අවකාශයේ මා දුටු හොඳම පැරඩි අඩවිය Newscurry විය හැක. ඉංගිරිසි බව නිර්මාණාත්මකව යොදා ගනිමින්  කාලීන දේශපාලනික හා සමාජ ප්‍රවාහයන් පැරඩිමය උපහාසයට ලක්කරන Newscurry අනියන් හෝ මෑඩ් වැනි අන්තර්ජාතික පැරඩි අඩවි සමඟ සලකා බැලුවද විශිෂ්ඨ බව මගේ හැඟීමයි. 
http://newscurry.co/

මේ අතර මූණු පොතේ විවිධ දේශපාලනමය අරමුණු සහිත පැරඩි පිටුද බහුලව දක්නට ලැබේ. මේවා ඇතැමක් පැරඩි පිටු පැරඩියට ලක්කරන ඒවා වීම විශේෂයකි ! මුදල් ලබන පක්ෂ ක්‍රියාකාරීන් විසින් මෙහෙයවන බවට සැක කළ හැකි මේවා සමහරක් සිංහල බොදුනුවා, ග්‍රීන් බ්ලඩ් ආදි ලෙස වේ. ප්‍රතිවාදී පිළට පක්ෂපාත බවක් මුලදී පෙන්වන මෙම පිටු සියුම් ලෙස එම ප්‍රතිවාදී පිළේ දේශපාලන නායකයන්ගේ ප්‍රතිරූප බිඳ හෙලීමට ක්‍රියාකරන අයුරු අපූරුය. අවාසනාවකට මෙන් සිංහල මූණු පොත් පරිශීලනය කරන්නන් වැඩි විචාරයකින් තොරව තම ටයිම්ලයින් එකේ දක්නට ලැබෙන දේ ෂෙයා කරන බවට හොඳම ූඋදාහරණය වන්නේ මේ පැරඩි පිටුවල පෝස්ටුද සැබෑ ලෙස ගෙන ලැබී ඇති ෂෙයා ගණන දුටු විටය.