Friday, August 28, 2020

Salem's Lot

 


“ඩ්‍රැකියුලා 20 වැනි සියවසට ගෙනාවොත් මොනව  වේවිද?“ ප්‍රකට නවකතාකරු ස්ටීවන් කිං  ව සිය බිරිඳ තබීතා ගෙන් අසන්නේ රාත්‍රී භෝජනය අතරතුර. “අපොයි මිනිහ නිව්යෝක් ගිහින් අර ඇට්ලන්ටාවේ මාග්‍රට් මිචල් 
( ගෝන් විත් ද වින්ඩ් කතෘ) වගේ වාහනයකට යට වෙලා මැරිල යයි“ තබීතා පවසන්නේ විහිළුවක් ලෙසයි. කෙසේ වුවත් මේ අදහස ස්ටීවන් කිංගේ සිතේ බලපවත්වනවා. ‘ හොඳයි, මිනිහ නිව්යෝක් යන්නෙ නැතිව නව එංගලන්තයේ  මේන් ප්‍රාන්තයේ පිටිසර කුඩා ටවුමකට ගියොත්?“ මේ සිතුවිල්ල ඔස්සේ ගොස්    1975 වසරේ ප්‍රථම වරට පල කරන ලද සේලම්ස් ලොට් යනු ස්ටීවන් කිංගේ දෙවැනි නවකතාව මෙන්ම   බ්‍රැම් ස්ටෝකර්ගේ ඩ්‍රැකියුලා නවකතාව 20 වන සියවසට යාවත්කාලීන  කිරීමට  ඔහු  දැරූ හොඳ උත්සාහයක්. ස්ටීවන් කිං මෙසේ පවසනවා. “ මගේ මව බ්‍රැම් ස්ටෝකර්ගේ ඩ්‍රැකියුලා පොත මා වෙත ලබා දෙන විට මගේ වයස අවුරුදු 8ක් හෝ 9ක්. එමෙන්ම වැම්පයරයන් ගැන කොමික් පොත් කියවීමට මා බෙහෙවින් ප්‍රිය කලා. ඩ්‍රැකියුලා පොතේ සිටියේ වයින් තොල ගාන්නක් මෙන් ලේ උරා බොන වික්ටෝරියානු ඉහළ පැළැන්තියේ වැම්පයරන්. එහෙත් කොමික් පොත් වල තිබුනේ වර්තමාන සමාජයේ ජීවත් වන  කිසිඳු අනුකම්පාවකින් තොරව රුධිරය වගුරුවන බිහිසුණු වැම්පයර් චරිත. මට අවශ්‍ය වුනේ ඩ්‍රැකියුලා චරිතය ඒ විදිහේ කොමික් පොත් චරිතයක් විදිහට නැවතත් දකින නවකතාවක් තුළට  අතර මා ජීවත් වූ පශ්චාත් වියෙට්නාම් යුද්ධ සමයේ ඇමරිකන් සමාජයේ පොප් සංස්කෘතික හරයන්  ගැබ් කිරීමයි“ 

බ්‍රැම් ස්ටෝකර්ගේ ඩ්‍රැකියුලා නවකතාවේ ඩ්‍රැකියලා නැමැති පෞරාණික පිශාච චරිතය පරාජය වන්නෙ නව නිපයීම්වලින් බලගැන්වුනු කාර්මික විප්ලවයෙන් සංවර්ධනය වූ පරිසරයක. එතනදි ඩ්‍රැකියුලාගේ පරාජය ගැන සැකයක් ඇති වන්නේ නැහැ - එය ශුභවාදි බලාපොරොත්තු සහිත නවකතාවක්. එසේ වුවත් විසිවන සියවසේ තාක්ෂණික දියුණු ලෝකයක  ස්ටීවන් කිං සේලම්ස් ලොට් නවකතාව තුළ දක්වන්නේ එවැනි ශුභවාදි හැඟිමක් නොවේ. එය ඉතා අඳුරු අවසානයක් ගැන ඉඟි කරවන්නක්. 

බෙන් මියර්ස් කුඩා කල වසර කිහිපයක් ජීවත් වූයේ මේන් ප්‍රාන්තවේ ජෙරුසලම්ස් ලොට් නොහොත් සේලම්ස් ලොට් කුඩා නගරයේ. එහි සිදුවූ බිහිසුණු සිදුවීමකින් පසු වසර ගණනක් අත් හැර දමන ලද, නගරයටම පෙනෙන කුඩා කඳු ගැටයක පිහිටි මාර්ස්ටන් මන්දිරය නම් අබලන් සුවිසල් නිවසේදි නව හැවිරිදි බෙන් මියර්ස් ඉතා භීෂණකාරී අත්දැකීමක් ලබනවා. එය ඔහුගේ සමස්ත ජීවිතයටම බලපාන්නක්. දැන් බෙන් තරමක් සාර්ථක නවකතාකාරුවෙක්. ඔහු නැවතත් සේලම්ස් ලොට් වෙත පැමිණෙන්නේ සිය බිරිඳගේ ඛේදජනක මරණයෙන් පසුව. ඒ මාර්ස්ටන් මන්දිරය හා එහි සියදිවි නසාගත් අයිතිකරු ගැන නවකතාවක් ලිවීමටයි. ඔහුට නැවතත් ආලය හමුවන්නේ සූසන් නෝට්න් තුළින්. ජීවිතය ගැන නැවතත් ශුභදායි බලාපොරෛාත්තු ඇති කරගන්නා විටම බිහිසුණු පෞරාණික අමානුශික බලවේගයක් මේ කුඩා නගරය කෙමෙන් ආක්‍රමණය කරමින් නගර වැසියන් එකිනෙකා අමනුෂ්‍යයන් බවට පත් කරනවා. ඒ අමනුෂ්‍ය බලවේගය සිය මධ්‍යස්ථානය කරගන්නේත් බෙන් භීතියට පත් කළ මාර්ස්ටන් මන්දිරයමයි.  එකම පවුලේම එකිනෙකා සිය ගොදුරු බවට පත් කරගැනීමට ඒ අමුනෂ්‍ය බලවේගය මෙහෙයනවා. කිං සුපුරුදු පරිදි එක් එක් චරිතය ගැන පසුබිම් විස්තර තුළින් ඒ ඒ චරිතය ගැන අපේ සහකම්පනයක් ඇති කරන බැවින් ඒ චරිත ගොදුරු බවට පත් වන අපටත් එය දැනෙන්නට වන්නේ භිතිය ජනිත කරමින්. විශේෂයෙන් මා කම්පනයට පත් කළේ දස මසැති රැන්ඩි බිළිඳාගේ මරණයත් , උදෑසන දෑස් නොහරින සිය බිළිඳු පුතුට චොකලට් සිරප්  කවමින් ඔහු පණ ගන්වන්නට තැත් කරන ඔහුගේ උමතුවට පත්වන මවගේත් ඛේදවාචකයයි. සේලම්ස් ලොට් සැබවින්ම මා භීතියට පත් කළ ස්ටීවන් කිංගේ නවකතා අතරින් ඉහළින්ම නිර්දේශ කළ හැකි නවකතාවක්



Monday, February 3, 2020

රහස් ඔත්තු සේවා පිලිබඳ ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය නව මානයකට රැගෙන ගිය Tinker Taylor Soldier Spy






අද අප මෙන්ම ඔත්තු සේවාද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ භාවිතා කරන ඇතැම් වචන පවා හඳුන්වා දුන් රහස් ඔත්තු සේවා පිළිබඳ ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ‍ මෙන්ම ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේද හොඳම නවකතාවක් ලෙස සැලකෙන ජෝන් ල කාරේ ගේ Tinker Taylor Soldier Spy ගැන විචාරය කිරීමට පළමුව එය බිහිවූ පසුබිම ගැන සලකා බලමු.  1950 සහ 1960 දශකවල MI6 ලෙස ජනප්‍රියව හැඳින්වෙන බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවය (Secret Intelligence Service (SIS))  දැඩි පසුබෑමකට ලක්වුනා. එයට ප්‍රධානතම හේතුව වූයේ වංශවත් පවුල් පසුබිමක් සහිත හා   කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ  අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ සෝවියට් කේජීබී ඔත්තු සේවයට සම්බන්ධ වූ කිහිප දෙනෙක් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයට බැඳී  ද්විත්ව ඒජන්තයන් ලෙස  එහි මර්මස්ථානවල සිටිමින් අභ්‍යන්තර තොරතරු සෝවියට් රුසියාවට ලබා දීම නිසා.   මින් සුප්‍රකටම හා වඩාත් බරපතල හානියක් කරපු පුද්ගලයා වූයේ හැරල්ඩ් ඒඩ්‍රියන් “කිම්” ෆිල්බි නම් රහස් ඔත්තු කරුවා. කිම් ෆිල්බි බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ නියුතු නිලධාරීන්ගේ තොරතුරු කේජීබී සංවිධානයට ලබා දීම නිසා සේවයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවූ එක් රහස් ඔත්තු ‍නිලධාරියෙක් වූයේ ඩේවිඩ් කෝන්වෙල්. පසුව ලකාරේ ලෙස ජනප්‍රිය නවකතාකරුවෙක් වන ඩේවිඩ් කෝන්වෙල් තම රහස් ඔත්තු සේවා ජීවිතය අවසන් කිරීමට මුල්වුන මෙම කිම් ෆිල්බි පිළිබඳ සිදුවීම ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයට ගෙන එන්නේ මේ නවකතාව තුළින්. විශේෂයෙන්ම පංති භේදය දැඩිව පවතින ඉංගිරිසි සමාජයේ ආයතන ගත ව්‍යුහයට අයත් වංශවත් හා බලවත් පුද්ගලයන් සිය ෆැන්ටසි වෙනුවෙන්  විසින් සමස්ත සමාජයම පාවා ‍දෙන ආකාරයත්  සාමාන්‍ය ජනතාව එම ක්‍රියාවන්ගේ ඉත්තන් බවට පත් වන අයුරුත් මෙහි දක්වනවා.

ඩේවිඩ් කෝන්වෙල් නොහොත් ජෝන් ලකාරේ 

නවකතාවේ ප්‍රධාන චරිතය වන විශ්‍රාමික රහස් ඔත්තු සේවා නිලධාරී ජෝර්ජ් ස්මයිලි. ස්මයිලි ජේම්ස් බොන්ඩ් වගේ චරිතයක් නම් නොවේ. ඔහු පමණට වඩා විශාල ඇඳුම් අදින ගෙම්‍බෙකුගේ වැනි පෙනුමක් සහිත කුඩා ප්‍රමාණයේ පුද්ගලයෙක්. ස්මයිලි අති දක්ෂ රහස් ඔත්තු සේවා නිලධාරියෙක්. එහෙත් සිය පුද්ගලික ජීවිතයේදී දැඩි පසුබෑමට ලක් වූ අයෙක්. ස්මයිලි වැඩි කතාවක් සහිත පුද්ගලයෙක් නොවේ. ඔහුගේ හැඟීම් කියවීම අපහසුයි. එහෙත් ඔහු ඉතාම ආචාරශීලී අයෙක්. එමෙන් ඔහුගේ හැසිරීම සිහිගන්වන්නේ පරිපූර්ණ ඉංගිරිසි මහාත්මයෙකුගේ ගති ලක්ෂණ.
 ප්‍රවීන නළු ශ්‍රීමත් ඇලෙක් ගිනස් ජෝර්ජ් ස්මයිලි ලෙස

අතිශය අසාර්ථක රහස් ඔත්තු සේවා මෙහෙයුමක් නිසා ඔත්තු සේවා ප්‍රධානියාත් ඔහුගේ ළඟම ගෝලයා වන ස්මයිලිත් ඒ වන විට බලෙන්ම මෙන් විශ්‍රාම ගන්වා ඇත්තේ. එසේ වුවත් රහස් ඔත්තු සේවය හා මුදල් අමාත්‍යාංශය අතර සම්බන්ධීකාරක වන ඔලිවර් ලැකොන්ගෙන්  ස්මයිලි වෙත කැඳවීමක් ලැබෙන්නේ ඊට මාස කිහිපයකට පෙර “අතුරුදන්” වී සිට නැවත රහසේ එංගලන්තයට පැමිනි රහස් ඔත්තු සේවා නියෝජිත රිකී ටාර් හමුවීම සඳහායි. රිකී ටාර්ගේ අවසන් මෙහෙයුම සිදුවූ  හොංකොං හිදී ඔහුට හමුවන රුසියානු ඔත්තු නියෝජිතවරියක පවසන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ ඉහළම ස්ථරයේ ජෙරල්ඩ් ලෙස හැඳින්වෙන සෝවියට් කේජීබී  ද්විත්ව ඒජන්තයෙකු ක්‍රියා කරන බවත් දශක ගණනක් තිස්සේ ජෙරල්ඩ් විසින් අතිශය වැදගත් තොරතුරු සෝවියට් රුසියාවට ලබා දෙන බවත් . තව දුරටත් මෙම ද්‍රෝහියා ගැන තොරතුරු ලබා දීමට නම් තමන්ට බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ ආරක්ෂාව යටතේ එරට පදිංචි වීමට අවස්තාව ‍ලබා දෙන ලෙස ඇය ඉල්ලා සිටිනවා. එහෙත් රිකී ටාර් මෙය ලන්ඩනයේ මූලස්ථානයට දැන්වූ පසුදිනම රුසියානු නිලධාරිනිය විශේෂ ගුවන්යානයකින් බලහත්කාරයෙන් මොස්කව් වෙත ගෙන යාමට රුසියානු බලධාරීන් ක්‍රියා කරනවා. මේ නිසා බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ රුසියානු ද්විත්ව නියෝජිතයෙක් සිටින බවට තහවුරු වනවා. බ්‍රිතාන්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ ඉහළම ස්ථරයේ සතර දෙනෙකු සිටිනවා. එනම් ප්‍රධානී පර්සි ඇලලයින්, ස්මයිලිගේ බිරිඳගේ ඥාතියෙක් හා අති දක්ෂ නිලධාරියෙක් වන බිල් හේඩ්න්, ටෝබි එස්ටර්හේසි, රෝයි බ්ලෑන්ඩ් - ද්විත්ව ඒජන්තයා මින් එක් අයෙකු විය යුතුයි.ඔලිවර් ලැකොන් ජෝර්ජ් ස්මයිලිගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම ද්විත්ව නියෝජිතයා සොයා ගන්නා ලෙසයි. එම නිසා ස්මයිලි ඉතාම ස්වල්ප දෙනෙකුගේ සහයෝගය ඇතුව අභිරහස් මෙහෙයුමක් අරඹනවා..
මෙම නවකතාව ගලා යන්නෙ ඉතාම සෙමෙන්. සෑහෙන ඉවසීමකින් තොරව ඔබට මෙය කියවිය නොහැකියි. එමෙන්ම  ලකාරේ කිසිවක් හැන්දකින් කවන්න යන්නේ නැහැ. චරිතවල සිතුවිලි, ක්‍රියාකාරකම් හා කතා බහ තුළින් සිදු වී ඇති දේවල් පාඨකයාටම නිගමනය කර ගැනීමට සිදුවනවා. මෙය හුදු රහස් ඔත්තු සේවා නවකතාවක්ම නොවීම එයට හේතුව විය හැකියි. එම නිසා ඉයන් ෆ්ලෙමින්, ටොම් ක්ලැන්සි, ෆෙඩ්රික් ෆෝසයිත්, ජැක් හිගින්ස් හෝ රොබට් ලුඩ්ලම් වැනි රහස් ඔත්තු සේවා පිළිබඳ ප්‍රබන්ධ ලියූ අන් සියලු කතුවරුන්ට වඩා ජෝන් ලකාරේ වෙනම පංතියකට අයත් වනවා. එනම් පෙර සඳහන් කළ කතුවරුන් හුදු කතන්දර කියන්නන් වන විට ජෝන් ලකාරේ යනු පරිපූර්ණ හා විශිෂ්ට නවකතාකරුවෙක් වීමයි.

Wednesday, January 29, 2020

Raging Bull (1980)



1970 දශකයේ හොලිවුඩ් සිනමාවේ නව පරපුරේ ප්‍රමුඛතම අධ්‍යක්ෂකවයෙක් වූ මාර්ටින් ස්කොසෙසි වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ “ ටැක්සි ඩ්‍රයිවර්” චිත්‍රපටය නිසා. එහෙත් 1970 දශකයේ අගභාගය වන විට ඔහු සිය පුද්ගලික ජීවිතයේ අසාර්ථකත්වයන් නිසා දැඩි ලෙස කොකේන් මත්ද්‍රව්‍යට අබ්බැහිව සිටියා. අවසානයේ අභ්‍යන්තර රුධිර ගලනය නිසා ඔහු රෝහල් ගතවන්නේ සිය ඇදුම රෝගය සඳහා ගන්නා ඖෂධ කොකේන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් දැඩිලෙස රෝගාතුරව. මරණයේ ඉස්මත්තේ සිටින සිය මිතුරා ගලවා ගත හැක්කේ තවත් එක් සාර්ථක සිනමාපටයකින් බව අව‍බෝධ කරගන්නා  ප්‍රවීන නළු රොබට් ඩි නීරෝ ඔහු‍ට කියවීමට ලබා දෙන්නේ 1950 දශකයේ මධ්‍යම පංති බොක්සිං ශූරයෙක් වූ ජේක් ල මෝටාගේ ස්වයංචරිතාපදනය. සාර්ථකත්වයේ හිණිපෙත්තේ සිටි මිනිසෙක් තමාගේම ක්‍රියාකලාපය නිසා ඒ සියල්ල අහිමි කරගන්නා ආකාරය දැක්වෙන ඒ පොත ස්කෝසෙසි ඒ වන විට සිටි තත්ත්වයට මනාව ගැලපුනා. සුවය ලැබූ වහාම ස්කෝසෙසි සිය චිත්‍රපටයේ වැඩ ආරම්භ කළා. ඔහු සිටි සෞඛ්‍ය තත්ත්වය නිසා ඔහු එය නිර්මාණය කළේ සිය අවසාන චිත්‍රපටය ලෙස සලකා බව පැවසෙනවා.
ජේක් ල මෝටා විවාහ වන්නේ ලාබාල රූමත් තරුණියක්වන විකී සමඟයි. එසේ වුවත් ඔහු ඇය පිළිබඳව දැඩි ලිංගික ඊර්ෂ්‍යාවකින් පසුවනවා. බොක්සිං වළළ්ල තුළදී දැඩි ප්‍රහාරාත්මක බවක් ගන්නා ඔහු ඒ ක්ෂණික කෝපය සිය පුද්ගලික ජීවිතයටත් ගෙන එනවා. වරක් ඔහුගේ බිරිඳ විකී ලමෝටාගේ ඊළඟ ප්‍රතිවාදියා වන ටෝනි ජැනීරෝ පිළිබඳව හුදු කතා බහකදී පවසන්නේ ඔහු කඩවසම් බවයි. මින් කෝපයට පත් වන ලමෝටා ඒ පිළිබඳව ඇගෙන් කිහිපවරක් ප්‍රශ්න කරනවා. ඉන්පසු අදාළ බොක්සිං තරඟයේදී ටෝනි ජැනෝ‍රෝට දැඩි ලෙස පහර දී රුධිරය වගුරුවා ඔහුගේ මුහුණ හප කරන දමන ලමෝටා ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ බියෙන් ඇළලි බලා සිටින සිය බිරිඳ දෙස ජයග්‍රාහි බැල්මක් හෙලනවා. මේ අතර ලමෝටාගේ හොඳම මිතුරා හා කළමණාකරු ලෙස සේවය කරන ඔහුගේ සොහොයුරු ජොයේ ලමෝටා හට මැද බරපංති බොක්සිං ශූරතාවය ලබා දීම සඳහා ඔවුන්ගේ ප්‍රදේශ‍යේ මාෆියා නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා කරනවා. කෙසේ වුවත් විකීව දිගින් දිගටම සැක කිරීම නිසා ලමෝටාගේ වෘත්තීය ජීවතයත් පුද්ගලික ජීවිතයත් අවුලෙන් අවුලට පත් වනවා. අවසානයේ සිය ‍සොහොයුරා සමඟ විකී ලිංගික සම්බන්ධයක් පවත්වන්නේ යැයි සැක කරන ල මෝටා ඔහුටද විකීටද දැඩි ලෙස පහර දෙන්නේ සිය හොඳම මිතුරා හා සහෝදරයා අහිමි කරගනිනිමින්.
ස්කෝසෙසි මේ චිත්‍රපටය රූගත කිරීමේදි මිට ඉහත හොලිවුඩ් බොක්සිං චිත්‍රපටවලට වඩා වෙනස් ලෙස බොක්සිං වළල්ල තුළ කැමරාව මෙහෙවීම මඟින් බොක්සිං ක්‍රීඩාවේ ත්‍රාසය හා බිහිසුණු බව ප්‍රේක්ෂකයා වෙත ගෙනඒමට සමත් වනවා. එමෙන්ම ලමෝටාගේ චෛතිසිකය නිරූපණය වන සමීප රූපද මෙහිදී වැදගත් වනවා. එමෙන්ම ස්කෝසෙසි යොදා ගන්නේ කළු සුදු මාධ්‍යයයි. ඔහුගේ දිගු කාලීන සංස්කාරකවරිය වන තෙල්මා ෂූන්මේකර්ගේ සංස්කරණ හැකියාවද කතාවේ තීව්‍ර බවට බලපානවා.
මෙම චිත්‍රපටයේ ලමෝටා නිරූපණය කරන රොබට් ඩි නීරෝ දැඩි කැපවීමක් සිදු කරනවා. සිය ජීවිතයේ මැද භාගයේ දී සිරු‍ර තරබාරු රාත්‍රී සමාජ ශාලාවල කවටයෙක් මෙන් සේවය කරන ලමෝටා නිරූපණය කිරීම සඳහා මාස කිහිපයකට චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය නවත්වා විශාල ලෙස ආහාර ගැනීමෙන් සිය බර වැඩි කරගන්නා ලද බවත් එය දුටු චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදක අර්වින් වින්ක්ලර් දැඩි ලෙස බිය පත් වුනු පැවසෙනවා. සිය චරිතය වෙනුවෙන් දැඩි කැපවීමක් සිදු කර උපරිම සාධාරණයක් කළ රොබට් ඩි නීරෝ 1980 ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේදි හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගන්නවා.

Monday, October 28, 2019

Friday, October 11, 2019

සත්‍යෝදයේ සිට භික්ෂුවකගේ උරුමය දක්වා


අබෞද්ධයෙකු වශයෙන් බුදු දහම ගැන මුල් වරට පැහැදිලි වැටහීමක් ලබා ගැනීමට මා හට උපකාරී වූයේ  මහාචාර්ය වල්පොළ රාහුල හිමියන්ගේ What the Buddha Taught  පොත් පිංචයි. එසේ වුවත්  එම පොතේ එතුමා දැක්වූ අදහස් අනගාරික ධර්මපාලතුමා චිකාගෝවේ දැක්වූ අදහස් මෙන්ම සිය සැබෑම අදහස් නිරූපණය නොවන්නේදැයි කුකුසක් ඇති වූයේ එතුමා පසුකාලීනව සිදු කරන ලද පුවත්පත් සාකච්ඡා ආදිය කියවීම නිසාය. 1956 පෙරළියට පවා උත්තේජයක් සැපයූ “භික්ෂූවකගේ උරුමය” පොත කියවන්නේ මේ නිසාමය. එම පොතට පෙර වදනේ ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියන් පවසන්නේ කෘතියේ සන්දර්භය ගැන පැහැදිලි අදහසක් ලබා ගැනීමට රාහුල හිමියන්ම රචිත “සත්යෝදය” ද කියවන ලෙසයි. එම නිසාම එකක් පසුවට අනෙක වශයෙන් අදාළ කෘති දෙකම කියවීමි.



සත්‍යෝදය යනු 1933 හා 1934 වසරවලදී වල්පොල රාහුල හිමියන් එවක ලංකාවේ බෞද්ධයන් අතර පවතින විවිධ මතවාදයන් සම්බන්ධයෙන් සිය අදහස් පළකරමින් නිකුත් කරන ලද පත්‍රිකා කිහිපයක් 1992 වසරේදි පොතක් ලෙස පළ කිරීමකි.  එසේ වුවත් බෞද්ධයන් අතර පවතින එම අදහස් එදත් අදත් වැඩි වෙනසක් නැති නිසා ඒ පොත අදටද එලෙසින්ම අදාළ කරගත හැකිය. උන්වහන්සේ පහත දැක්වෙන කරුණු (හා තවත් ඒවා ) මේ තුළින් මතු කරති. බුද්ධ ප්‍රතිමාවලට ආහාර පිලිගන්වමින් කරන බුද්ධ පූජා අනර්ථකාමි බවත් සැබෑ බුද්ධ පූජාවක් වන්නේ ඒ ආහාර අසරණයන්ට දුගීන්ට පූජා කිරීමෙන් බව, ආලෝක පූජා ආදි විවිධ ආමිස පූජාවන්ගේ ඇති නිරර්ථක බව, ලැබෙන ආනිශංස ගැන සිතමින් පින් කිරීමේ නිරර්ථක බව, නිර්වාණය ලැබෙන බවට “ප්‍රාර්ථනා” කිරීමම ආත්මාශාව නිසා නිර්වාණයෙන් ඈත් කරවන්නක් බව, බණ අවසානයේ පිරිකර පූජා කිරීම නිරර්ථක බව, සාම්ප්‍රදායිකව පැවතෙන සිරිත් ඒ නිසාම පිළිනොපැදිය යුතු බව සහ  තර්කාන්විත විය යුතු බව, ඇතැම් පුරාණ අටුවා හා අනෙකුත් ධර්ම ග්‍රන්ථ භීක්ෂූන්ට වාසි වන පරිදි  ලියැවීමේ හැකියාවක් ඇති බවින් තර්ක බුද්ධියෙන්ම එලෙස සාම්ප්‍රදායික කරුණු බුදුන් වහන්සේ දෙසූ ධර්මයට අනුකූලදැයි සොයා බැලිය යුතු බව හා ඉතාම විප්ලවකාරී ලෙස සංඝරත්නය යන්නට අදාළ වන්නේ භික්ෂූවක් වීම නිසා නොවන බවත් නිවැරදි මාර්ගයේ ගමන් කරන අට ආර්ය අවස්ථාවේ සිටින කවර හෝ පුද්ගලයෙකු මහා සංඝරත්නයට අයත් බවද එතුමා සඳහන් කරයි. එමෙන්ම භික්ෂූන් නොමැති විම හෝ දාගැබ් විහාර නොමැතිවීම නිසා බුද්ධ ශාසනය නොනැසෙන බවද කිසිම භික්ෂූවක්  හෝ විහාරස්ථානයක් නොමැතිවද බුදු දහම පවතින බවද එතුමාගේ අදහසයි.

සන්දර්භය සැලකූ විට මේ අදහස් පළ කරන විට එතුමා වයස අවුරුදු 26 ක හෝ 27ක තරුණ වියේ පසුවූ බව සැලකිය යුතුය. එමෙන්ම එකල ලංකාවේ වියතුන් අතර ප්‍රකටව තිබූ සමාජවාදී අදහස්වල බලපෑම රාහුල හිමියන්ටද දැනීම මේ සමහර රැඩිකල් අදහස් වලට හේතුවිනි දැයි සැකයක් මට ඇතිවිය.


භික්ෂූවකගේ උරුමය රාහුල හිමියන් ලියන්නේ ඊට දශකයකටත් පසුවය. ඒ වන විට මැදිවියට පැමිණ සිටි එතුමා  කෘතිය ලිවීමට මූලික හේතුව 1946 වසරේ එවක අග්‍රමාත්‍ය ඩී ඇස් සේනානායක මහතා හා එතුමාගේ අමාත්‍යවරුන් විසින් භික්ෂූන්ට දේශපාලනය අකපයැයි කරන ලද ප්‍රකාශ බව පෙනේ. එවක සිටි මහනායක හිමිවරුවන්ද සෙ‍්නානායක මහතාගේ ස්ථාවරයට වක්‍රව සහයෝගය දුන් බව පෙනේ.   එවකට ලංකා එක්සත් භික්ෂූ  බලමණ්ඩලයට සම්බන්ධව ජාතිකවාදි හා වාමවාදී දේශපාලනයක් සිදුකළ වල්පොළ රාහුල හිමියන් මේ ප්‍රකාශ අභියෝගයට ලක්කරමින් සිදුකළ ශාස්ත්‍රීය දේශන, පොතක් ලෙස පළ කරන ලද්දේ ලංකාවේ ඓතිහාසිකව භික්ෂුවට ඓතිහාසික භූමිකාවක් ඇති බවත් එය ආගමික මෙන්ම දේශපාලනිකවද දැඩි ලෙස වැදගත් බව තහවුරු කිරීම සඳහා විය යුතුය. අන්තර්ජාලය කෙසේ වෙතත් පාඨ ග්‍රන්ථ පවා සපයා ගන්නට අපහසු සමයක තම සියලුම නිගමනයන්ට ත්‍රිපිටකයෙන්, අටුවා ග්‍රන්ථවලින්, මහා වංසයෙන් පමණක් නොව ඉංගිරිසි ආණ්ඩුකාරයන් හා යටත් විජිත ලේකම් අතර හුවමාරු වූ රහස් ලිපි ලේඛන, දේශපාලනය ගැන විවිධ අර්ථ දැක්වීම් සඳහා හැරල්ඩ් ජේ ලැස්කි වැනි ප්‍රකට විද්වතුන්ගේ ග්‍රන්ථ ඉතිහාසයට අදාළ ව නේරු, ‍වෙල්ස් ආදීන් ලියූ කෘති පරිශිලනය කොට අදාළ කොටස් ද උප ග්‍රන්ථ හා අධෝ ලිපි ලෙස උපුටා දක්වා ඇත.
කෙසේ වුවත් දශකයකට කලින් භික්ෂුවගෙන් තොරව බුද්ධ ශාසනය පැවතිය හැකි බව පැවසූ රාහුල හිමියන් මෙහිදී පවසන්නේ භික්ෂූන් යනු සිංහල ජාතියත් ආගමත් රැකගන්නා බලවේගය ලෙස චිරාත් කාලයක් පටන් පවතින බවයි.  ක්‍රිපූ 2වන සියවසේ සිටම ලංකාවේ භික්ෂූ ශාසනය තුළ ප්‍රතිපත්ති පිරීමට වඩා ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඨ කොට ධර්මය පිළිබඳ ඉගෙනීමට මුල් තැනක් ලැබුනු බවත් භාවනායෝගි භික්ෂූන්ට වඩා අතීතයේ සිටම සමාජය සමඟ ගැටෙමින් ධර්මය උගැන්වූ භීක්ෂූන්ට තැනක් හා බලයක් තිබූ බවත් රාහුල හිමියන් අදහස් කරයි. එය බුදු දහමට පටහැනි වුවද භික්ෂූන්ගේ ඓතිහාසික භූමිකාව විය යුතුයැයි එතුමා පිළිගනී. තවද බුදු දහමට පටහැනී වුවද අතීතයේ පටන්ම විහාර සඳහා නින්දගම් මෙන්ම වහලුන් පවා රජවරුන් ලබා දුන් බවත් ඒ හරසර අනුව විශාල දේශපාලන බලයක් ඔවුන්ට හිමිව තිබූ බවත් පවසන්නේ රජවරුන් හා අනෙකුත් බලවතුන් කරන දේ බැහැර කළ යුතු යැයි සත්‍යෝදයේ පැවසූ රාහුල හිමියන්මය. එමෙන්ම රටේ සෛවරීත්වය විනාශ කිරීමට භික්ෂූන් හා ගිහි නායකයන් හා ජනතාව අතර බැඳීම දුර්වල කළ යුතුයැයි ඉංග්‍රීසි පාලකයන්ම ලියූ ලිපි සාක්ෂී ලෙස රාහුල හිමියන් සපයයි. එමෙන්ම 1815න් පසු ආණ්ඩුකාරවරයා මල්වතු මහා නායක පදවිය සඳහා දෙන සන්නසේ රජයට මහනාහිමි යටත් විජිත වාදින්ට විරුද්ධ කුමන්ත්‍රණ ගැන ගතු කිවයුතු යැයි අනියමින් පවසමින් මහනායකයන් නිවට ඔත්තු කරුවන් බවට පත් කොට ඇතැයි රාහුල හිමි පවසන්නේ භික්ෂූන් දේශපාලනයෙන් බැහැර විය යුතුයැයි එවක මහනාහිමිවරුන්ද අනියමින් පැවසූ නිසා විය යුතුය.

කෙසේ වුවත් තරුණ වි‍යේ සමාජවාදී අදහස් වල බලපෑම නිසා ස‍ත්‍යෝදයේ රැඩිකල් අදහස් දැරූ රාහුල හිමියන් කෙමෙන් ජාතිකවාදි හා සංරක්ෂණවාදී අදහස්වලට යොමු වීම නිසා සිය මැදිවියේදී ඉඳුරා වෙනස් ස්ථාවරයකට යොමුවූ බව මේ පොත් දෙක ඇසුරින් පෙනී යන කාරණයයි.


Monday, September 23, 2019

යාපනයේ දෙමළ ජනතාවගේ ඉතිහාසය History of the Tamil People of Jaffna


යාපනය අර්ධද්වීපය පෘතුගීසි සමයේ පවා සිංහල බහුතරයක් සිටි ප්‍රදේශයක් බවත් එය දෙමළ බහුතරයක් සිටින ප්‍රදේශයක් බවට පත්වූයේ ලන්දේසි පාලන සමයේ ඔවුන් විසින් දුම්කොළ වගාවට ගෙන එනු ලැබූ දකුණු ඉන්දීය වැසියන් නිසා බව ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා  නිතරම පවසන කරුණක් - ඔහුට අනුව වෙල්ලාල නම් යාපනයේ ඉහළම කුලය බිහිවන්නේ මේ දුම්කොළ වගාවට ලන්දේසින් ගෙන් ආ පුද්ගලයන්ගෙන්. මේ වෙල්ලාලයන් විසින් එ‍තෙක් යාපනයේ සිටි සිංහලයන් පහත් කුලයක් බවට විස්ථාපනය කළ බවත් මේ ප්‍රවාදයට ඇතුළත් - කෙසේ වුවත් මේ ප්‍රවාද‍යේ නිර්මාතෘවරයා නලින් නම් නොවේ. ජනවාර්ගික ගැටළු සම්බන්ධ පර්යේෂිකාවක් වූ සෙරීනා තෙන්නකෝන් ලංකා ගාඩියන් පුවත්පතේ සඳහන් කර ඇති පරිදි මේ  කතාව මුලින්ම පවසන්නේ ගාමිණි ඊරියගොල්ල මහතා විසින් 1984 දී. පසුගිය යුද්ධ සමයේ එල් ටී ටී ඊ ප්‍රචාරකවාදීන් පතුරුවා හළ ව්‍යාජ ඉතිහාස කතාවලට පිළිතුරු දීමට මේ කතාවෙන් යම් පිටුවහලක් ලැබුනු බව සත්‍ය්‍යක් - එසේ වුවත් මේ ප්‍රවාදයේ විශ්වාසනීය බව කෙබඳුද ? ඉතිහාසය සම්බන්ධ කරුණක් අපට 60%කවත් නිරවද්‍යතාවයෙන් කිව හැකිනම් ලොකු දෙයක් - අප සතුව දැනට ඇති විශ්වාසවන්තම මූලාශ්‍ර වන්නේ 17වන සියවසේ මැද භාගය පමණ වන තෙක් ලංකාවේ සිටි හා යාපනය ප්‍රදේශය ගැන දැනුමක් ඇති විදේශීය පුද්ගලයන් විසින් ලියන ලද සටහන් වල පරිවර්තන. ලංකා‍වේ සිටි අයෙක් වීම වැදගත් සාධයකයක් - උදාහරණයකට ලංකාවට නොපැමිණි නමුත් ඉන්දියාවේ ජීවත් වූ ලංකාවෙන් ඉන්දියාවට පැමිණි පෘතුගීසි කපිතාන්වරයෙක් ඇතුළු මූලාශ්‍ර අනුව The Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon ලියූ ක්වේරෝස් පියතුමාගේ ග්‍රන්ථයේ විශ්වාසනීත්වය අඩුයි.

එම නිසා මුලින්ම ලංකාවේ සිටි පෘතුගීසි හමුදා කපිතාන්වරයෙක් හා කන්ද උඩරට රාජධානිය සමඟ මෙන්ම ලන්දේසීන් සමඟද දරුණු සටන්වලට කෙලින්ම සම්බන්ධවූ කපිතාන් රොබෙයිරෝගේ විස්තරය විමසා බැලූ විට ඔහු පැහැදිලිවම සඳහන් කරන්නේ යාපනය ප්‍රදේශය දෙමළ ජනතාව වාසය කරන වෙනම ප්‍රදේශයක් ලෙස පවතින බවත් එය දැනට පාලනය කරන පෘතුගීසි පරිපාලකයා පවා කොළඹ ප්‍රධාන පරිපාලකවරයාගෙන් විශාල නිදහසක් භුක්ති විඳින බවත්. (පෝල් ඊ පීරිස් මහතාගේ පරිවර්තනය අනුව)

පෘතුගීසි පාලනය යටතේ 1645 වසරේ  යාපනය ප්‍රදේශයේ පරිපාලන සංවිධානය පිළිබඳ පෘතුගීසි ලේඛනාගාර උප‍යෝගි කොටගෙන් පෝල් ඊ පීරිස් මහතා ලියූ The Kingdom of Jafanapatam 1645 ග්‍රන්ථය - වෙල්ලාල නම් කුලය සම්බන්ධව එහි කිහිප තැනකම සඳහන් වනවා - අදාළ කුලයේ අය ඉහළ තනතුරු වලට පත් කර ඇති බවද සඳහන් වනවා. එනම් අදාළ කුලය ඇතිවූවායැයි නලින් ද සිල්වා පවසන ලන්දේසි පාලන සමයේ මැද භාගයට අඩ සියවසකට පෙර සිටම වෙල්ලාල කුලය ඉහළ කුලයක් ‍ලෙස පැවතුනු බවට සාධකයක්.

අවසාන වශයෙන් ලන්දේසි පාලනය ආරම්භ වූ මුල් අවදියේම යාපනයට පැමිණි ෆිලිප් බල්දියස් නම් ලන්දේසි පූජකතුමාගේ සටහන්ද වැදගත්. යාපන අර්ධද්වීපය ගැන පැහැදිලි විස්තරයක් දෙන බල්දියස් එහි ජනතාව හා දිවයිනේ අනෙක් ප්‍රදේශවල ජනතාව අතර වාර්ගික වෙනසක් දකිනවා. එනම් යාපනය අර්ධද්වීපයේ ජනතාව දෙමළ (මලබාර්වරු) බව පැහැදිලිවම දක්වනවා. එහෙත් සිංහල අනන්‍යතාවයක් ඇති කිසිවෙක් සිටින පවසන්නේ නැහැ. අනෙක් අතට ලන්දේසි පාලනයේ මුල්ම කාලය වන ඒ සමයේ පවා හින්දු බ්‍රාහ්මණයන් සමඟ ඉහළම කුලය වෙල්ලාලයන් බව පවසනවා. වෙල්ලාල කුලය සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු විස්තරයක් ද ඔහු සපයනවා. එම නිසා නලින් ද සිල්වා පවසන අයුරු ලන්දේසින් විසින් කෘතිමව වෙල්ලාල කුලය නිර්මාණය කළ අයුරු පිළිගන්න අපහසුයි.

එම නිසා ගාමිණී ඊරියගොල්ල/ නලින් ද සිල්වා මහත්වරුන් ඉදිරිපත් කරන ප්‍රවාදයේ විශ්වාසනීත්වය අඩු බවක් දක්නට ලැබෙනවා.


Friday, September 6, 2019

රොබට් මුගා‍බේ හා ඉයන් ස්මිත්



රොබට් මුගාබේ මියගොස් ඇතැයි යන ආරංචිය බොහෝ සිම්බාබ්වේ වැසියන්ට අස්වැසිල්ලක් වනු ඇත. 1965 ඒකපාර්ශ්වියකව බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ප්‍රකාශ කරමින් රොඩේෂියා ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කළ ඉයන් ඩග්ලස් ස්මිත් තරම්වත් රොබට් මුගාබේ යහපත් පාලකයෙක් නොවීය. සුදු වර්ගවාදියෙකු වූ ඉයන් ස්මිත් යට‍තේ කළු ජනතාව සිටියාට වඩා රොබට් මුගාබේ යටතේ දුක්විඳිමට ලැබිනි. 1980 දශකයේ මුල් භාගයේ තමාට විරුද්ධව කැරලි ගැසූ සිට සටන් සගයා වූ  ජෝෂුවා න්කෝමෝගේ මතබෙලේ ජනතාව උතුරු කොරියාවේ පුහුණුව ලැබූ සිය සේනාංක යොදවා වාර්ගික සංහාරයකට ලක් කළේ මුගාබේය. වර්ගවාදී ඉයන් ස්මිත් කිසි දිනක එවැනි මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි ක්‍රියාවල නියුතු වූ‍‍යේ නැත. මුගාබේ ඩොලර් මිලියන ගණනින් මහජන ධනය සොරකම් කොට තමා වටා සිටි ස‍සෙු ZANU පක්ෂයේ හොරුන්ටද හොරකම් කිරීමට ඉඩදී 1930 දශකයේ ජර්මනිය මෙන් ආර්ථික නාරවළකට සිම්බාබ්වේ රට තල්ලු කළේය. අදත් ඉන් ගොඩ ඊමට එරට අසමත් ව ඇත. එහෙත් ඉයන් ස්මිත් යුද්ධයෙන් පසු සිය ගොවිපළට ගොස් සුපුරුදු අබලන් ජීප්රියෙන්ම ගමන් බිමන් ගියේය. රාජ්‍ය පාලන සමයේ මහජන මුදල් සොරකම් නොකළේය.  2000 වස‍රේදී තමන් අත්අඩංගුවට ගන්නා බවට මුගාබේ ගේ තර්ජන ගර්ජන තුට්ටුවකට මායිම් නොකරමින් නැවත සිම්බාබ්වේ රටට පැමිණියේය. ඉයන් ස්මිත් දැඩි ආර්ථික සම්බාධක හමුවේ ස්වයංපෝෂි ආර්ථිකයක්  අසීරුවෙන් ගොඩනැංවීය. මුගා‍බේ ආර්ථිකය විනාශ කොට සුර සැප වින්දේය - ඉතින් දුක ඕකා ඔතරම් කල් ආයුෂ වින්ද එක ගැනය